इजरायलमा आज (मंगलबार) संसदीय चुनाव हुँदैछ।
प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूलाई पूर्वसेनाप्रमुख गादी आइजेनकोटले कडा चुनौती दिएका छन्। चुनावअघिका सर्वेक्षणमा आइजेनकोटको दल अगाडि देखिए पनि सरकार बनाउन आवश्यक बहुमत कसैले पुर्याउने हो भन्ने स्पष्ट छैन।
इजरायलको संसदमा १२० सिट छन्। सरकार बनाउन कम्तीमा ६१ सिट आवश्यक पर्छ। त्यहाँ जनताले प्रधानमन्त्रीलाई सीधै नभई राजनीतिक दललाई मतदान गर्छन्। दलले पाएको मतका आधारमा सिट बाँडफाँट हुन्छ। कुल वैध मतको कम्तीमा ३.२५ प्रतिशत मत नपाउने दलले संसदमा सिट पाउँदैन।
यस चुनावमा चार विषय मुख्य छन्। पहिलो, सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासले गरेको आक्रमण रोक्न सरकार असफल भएको विषयमा छानबिन गर्ने कि नगर्ने भन्ने हो। विपक्षीले नेतान्याहू सरकारले सुरक्षा कमजोरीको जिम्मेवारी लिनुपर्ने माग गर्दै आएको छ।
दोस्रो, धार्मिक यहूदी समुदायका केही सदस्यलाई अनिवार्य सैन्य सेवाबाट दिइँदै आएको छुट हो। नेतान्याहूका सहयोगी दलहरू यो छुट कायम राख्न चाहन्छन् भने आइजेनकोटले उनीहरूलाई सैन्य वा नागरिक सेवामा सहभागी गराउनुपर्ने पक्ष लिएका छन्।
तेस्रो, नेतान्याहू सरकारले सर्वोच्च अदालतको अधिकार घटाउने प्रयास गरेको विषय हो। यसले सरकार र उसका विरोधीबिच लामो समयदेखि विवाद निम्त्याएको छ।
चौथो, राष्ट्रिय सुरक्षा र युद्ध अन्त्य गर्ने रणनीति हो। नेतान्याहूले हमासमाथि पूर्ण विजय हासिल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। तर गाजामा युद्ध र लेबनानको हिजबुल्लाहसँगको द्वन्द्वले सुरक्षा चुनौती कायम राखेको छ। इरानसँगको तनाव पनि कायम छ।
नेतान्याहू सन् १९६७ मा इजरायली सेनामा भर्ना भएका थिए। उनले विशेष सैन्य इकाइमा काम गरेका थिए। उनका दाइ जोनाथन सन् १९७६ मा युगान्डाको एन्टेबेमा बन्धक उद्धार अभियानका क्रममा मारिएका थिए।
आइजेनकोटले सन् १९७८ मा सेनामा सेवा सुरु गरेका थिए। करिब ३८ वर्षको सैन्य सेवापछि उनी सन् २०१५ देखि २०१९ सम्म इजरायलको सेना प्रमुख बने। उनका छोरा गल सन् २०२३ डिसेम्बरमा गाजा युद्धका क्रममा मारिएका थिए। त्यसको भोलिपल्ट उनका भतिजा माओर कोहेन आइजेनकोट पनि दक्षिणी गाजामा मारिएका थिए।
चुनावमा कुनै पनि गठबन्धनले ६१ सिट नल्याए सरकार बनाउन अन्य दलको समर्थन जुटाउनुपर्नेछ। त्यसैले सबैभन्दा धेरै सिट जित्ने दलसँगै गठबन्धन बनाउन सक्ने नेताको भूमिका पनि निर्णायक हुनेछ।
प्रकाशित: १० कार्तिक २०८३ ०८:४७ मंगलबार
