‘जलाकी’ पनि उही कमजोर पटकथाको मारमा परेको छ। फिल्ममा दर्शकलाई आकर्षित गर्ने न चुस्त पटकथा छ, न त विश्वस्त पार्ने कथा नै । न पात्रहरूको उद्देश्य, न रूपान्तरण नै । छन् त केवल शृङ्खलाबद्ध पट्यारलाग्दो घटनाक्रम ।
काठमाडौँ — ‘करोडको लगानी बालुवामा पानी’ भन्ने उक्ति एकाध बाहेकका नेपाली फिल्महरूमा चरितार्थ भइरहन्छ । यो हुनु पछाडिका धेरै कारणमध्येको एउटा बलियो उदाहरण हो- कमजोर पटकथा।
गत शुक्रबारदेखि प्रदर्शनमा आएको अशोक थापा मगर निर्देशित फिल्म ‘जलाकी’ पनि उही कमजोर पटकथाको मारमा परेको छ। फिल्ममा दर्शकलाई आकर्षित गर्ने न चुस्त पटकथा छ, न त विश्वस्त पार्ने कथा नै । न पात्रहरूको उद्देश्य, न रूपान्तरण नै । छन् त केवल शृङ्खलाबद्ध पट्यारलाग्दा घटनाक्रम ।
युवावयका चार प्रेमी छन् लिसरा, लसिम, आलोक र अस्मिता । चारै जनाको सम्बन्धमा आउने उतारचढाव, जीवनका घटना र समस्याका पोयालाई फिल्मले कसिलो गरी बाटेको भान हुन्न । कथामा द्वन्द्व सिर्जना गराउने कुनै बलियो कारण नै छैन । फिल्ममा न पात्रहरू भेटिनुको कारण बलियो छ, न छुट्नुको । कथामा पात्रहरूको फरक आर्थिक धरातल छ । यद्यपि वर्गले पनि कथामा द्वन्द्व सिर्जना गराउँदैन ।
पटक-पटक दोहोरिरहने दृश्यहरूले नयाँ कुरा केही ल्याउँदैनन् । फिल्मभरि फेवातालको किनारमा मुख्य पात्रहरू बरालिइरहन्छन् । फिल्मको कथानक फेवातालमा सलल कुदिरहेको डुङ्गाझैँ अगाडि बढ्न सकेको छैन ।
यदि घटनाक्रमको विकाससँगै परिस्थितिहरूलाई महसुस गर्न र त्यही प्रवाहमा पटकथालाई बगाउन सकिन्थ्यो भने दोहोरि रहने दृश्यमा पनि स्वाद पर्थ्यो होला । तर यी पात्रसँग त भन्ने र गर्ने कुरा नै केही छैन । फिल्म घरि एउटा पात्रको दृष्टिकोणबाट अघि बढ्छ, घरि अर्कै । एउटै पात्रको दृष्टिकोण (पीओभी) बाट मात्र कथा बुनिएको छैन । यद्यपि कसलाई कति प्राथमिकता दिने भन्ने कुरामा पनि पटकथाकार अल्मलिएझैँ देखिन्छ ।
अनावश्यक दृश्य थुप्रै छन्, जसले कथालाई विषयान्तर गर्नु सिवाय अरू केही गर्दैनन् । बाल्यकालमा लसिम बिरामी हुनुले कथामा के असर गर्छ ? कलेजमा पियनको उपस्थिति र गतिविधिको उपकथाले मूलकथालाई कसरी सघाउँछ ? एकजना विद्यार्थीले चिट चोर्ने दृश्य र ती विद्यार्थीले गर्ने गतिविधिका उपक्रमले फिल्मलाई सुस्त बनाउनबाहेक कुनै भूमिका खेल्दैनन् । फिल्ममा कमेडी सिक्वेन्स थपौँ न त भन्ने मनसायबाट ती पात्र परिचालित गरिनुबाहेक ठोस अर्थ केही छैन ।
फिल्ममा लिसरा र लसिमको फ्ल्यासब्याकले धेरै हिस्सा ओगटेको छ । यद्यपि विगत र वर्तमानको सम्बन्ध के हो ? त्यो भने स्थापित हुँदैन । लसिमको फ्ल्यासब्याकले लिसरासँगको वर्तमान सम्बन्धलाई कुनै प्रभाव पार्दैन । त्यसकारण फ्ल्यासब्याकमा देखिने पात्रहरूप्रति कुनै भावना र सहानुभूती पलाउँदैन । यता लिसराको अँध्यारो बाल्यावस्था र आमासँगको सम्बन्धले वर्तमानमा केही हदसम्म प्रभाव पारेको छ । यद्यपि त्यतिविघ्न तन्काएर लेखक-निर्देशकले फिल्ममा के स्थापित गर्न खोजेका हुन्, प्रष्ट हुन्न ।
फ्ल्यासब्याकको एउटा दृश्यमा लसिमको बाले ‘जलाकी’ निर्माण गरेका छन् । तर त्यो ‘जलाकी’को बलियो अर्थ पनि फिल्ममा प्रस्तुत हुन नपाएको अनुभूति हुन्छ ।
मुख्य पात्र लिसरा र लसिमबीचको सम्बन्धको स्वाभाविक विकास हुनै नपाई घनघोर प्रेममा परेको देखाइन्छ । फिल्ममा पात्रहरूले गर्ने व्यवहार र निर्णय पनि त्यति पत्यारिला लाग्दैनन् । फिल्ममा निर्देशकले क्यान्सरलाई असाध्यै जटिल बनाएका छन् । बिरामीलाई डाक्टरले दिने प्रतिक्रिया र घट्ने घटनाहरू पत्यारिला छैनन् ।
कथालाई विश्वसनीय ढङ्गले बुन्न नसक्नुले यो बिमारप्रति दर्शकहरूमा निराशा बढ्ने जोखिम देखिन्छ । अस्पतालमा हुने स्वास्थ्य प्रोटोकललाई पनि फिल्मले ख्याल गरेको छैन ।
फिल्ममा सबैभन्दा चित्त नबुझ्ने कुरा त प्री–क्लाइमेक्स दृश्य हो । यस्तो नाटकीय सिक्वेन्समा अझै पनि नेपाली फिल्ममेकर अल्झिरहेका छन् भन्ने कुराले दिक्क बनाउँछ ।
कथामा पृष्ठभूमी सङ्गीत दर्शकलाई भावुक बनाउनकै लागि जबरजस्ती ठोसे झैँ लाग्छ । निर्देशकले चाहिनेभन्दा बढी र जबरजस्ती दुःख सिर्जना गराउन खोज्दा कथाको ग्राफसँग पृष्ठभूमिको सङ्गीतको तालमेल मिलेको भान हुन्न ।
फिल्ममा संवादहरू कमजोर छन् । ‘मलाई माफ गरिदेऊ’ भन्ने संवाद पटक-पटक अनेक पात्रले प्रयोग गरिरहेका छन् । जबकी कसैले कसैलाई माफ गर्नुपर्ने र माग्नुपर्ने कारण कहिँ कतै देखिन्न । ती संवादहरू पात्रको मुड र कथाको परिस्थितिअनुसार बोल्नलाई स्वाभाविक लाग्दैनन् । पात्रहरू हरेक कुरा बोलेरै व्यक्त गर्छन् । संवादमा सबटेक्स्टको प्रयोग अत्यन्तै कम छ ।
कथा कमजोर भएपछि पात्रका चरित्र निर्माण बलियो नहुनु स्वाभाविक हो । फिल्ममा लिसराको माइजूलाई किन त्यति नकारात्मक देखाइन्छ ? कारण छैन । माइजू र माइजूकी छोरीको चरित्रलाई सतही ढङ्गबाट प्रस्तुत गरिएको छ । लिसराको बा र आमाको चरित्र पनि उही परम्परागत नेपाली सिनेमाका पुनरावृत्तिभन्दा बढी अरू केही लाग्दैनन् ।
फिल्ममा बरु सहायक चरित्रहरूको अभिनय स्वाभाविक र विश्वसनीय छ । जस्तो कि लिसराको मामा र माइजू, आलोकका बा-आमा, लसिमका बा-आमा । कथामा कमेडीकै लागि राखिएझैँ लागे पनि पियन र चिट चोर्ने विद्यार्थी पात्रको अभिनय स्वाभाविक छ । अस्मिताकै आमा होस् वा लिसराका बा-आमा, उनीहरू जति स्वाभाविक सुनिन र देखिन सक्छन्, उनीहरूको तुलनामा मुख्य भूमिकामा देखिने चार पात्रहरू फिक्का लाग्छन् ।
लिसराको भूमिकामा रहेकी अभिनेत्री उपासना सिंह ठकुरीको अनुहार फिल्म अवधिभरि निराश देखिन्छ । उनी किन यति दुःखी भइरहन्छिन् ? कारण देखिन्न । बरु प्रेममा पर्दा उनको अनुहारले जनाउने प्रतिक्रिया प्रेमिल लाग्छ । लिसरा जुन गाउँबाट आइन्, त्यहाँको लवज उनको संवादमा रत्तिभर अनुभूत हुन्न । संवाद सम्प्रेषण स्वाभाविक सुनिन्न ।
उनीबाहेक सोनम तोप्देन, साराहा हाङ्मा लिम्बू र अस्तित्व भट्टचनको अभिनय अत्यन्त अस्वाभाविक र नाटकीय लाग्छ । पात्रमा हुने खुसी वा दुःखको अनुभूति उनीहरूको भाव र शारीरिक भाषाबाट अनुभूत गर्न सकिन्न ।
फिल्ममा क्यामेराको भाषा भने सुन्दर लाग्छ । पोखरा लेकसाइड र गाउँका दृश्यहरू सुन्दर लाग्छन् । मगर समुदायको परम्परा, जलाकी र पहाडी परिवेशलाई फराकिलो र जीवन्त रूपमा फ्रेममा समेटिएको छ । फिल्ममा क्यामेराले फ्ल्यासब्याकका दृश्यहरूलाई सुन्दर ढङ्गले व्यक्त गर्छ ।
समग्रमा भन्नुपर्दा, उही घिसिपिटी र बासी प्रेमकथालाई पुरानै शैलीमा पस्किएकाले पनि ‘जलाकी’ आफ्नै नामको अर्थजस्तै सम्झनयोग्य बन्नबाट चुकेको छ ।
समर्पण कान्तिपुर मिडिया ग्रुपमा आबद्ध उनी कला संवाददाता हुन् । उनी फिल्म, नाटक र गीत संगीतका विविध आयाम र सामाजिक मुद्दाबारे रिपोर्टिङ गर्छन् ।