रुसले छिमेकी मुलुक युक्रेनमा रातभर भीषण आक्रमण गरिरहेकै बेला पोल्यान्डमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन खसेका हुन्
काठमाडौँ — पोल्यान्डमा युरोपेलीमुलुकहरूले संयुक्त सैन्य अभ्यास गरिरहेकै बेला शुक्रबार त्यहाँ दुईवटा रुसीक्षेप्यास्त्र र एक शंकास्पद ड्रोन खसेका छन् ।
पोल्यान्डको पीएपी समाचार संस्थालेसार्वजनिक गरेका त्यस क्षेत्रका सीसीटीभी र मोबाइल फोनका दृश्यहरूमा जंगलजस्तोदेखिने क्षेत्रमा ठूलो आवाजसहित विस्फोट भएको र चम्किलो प्रकाश देखिएको छ ।
पोल्यान्डका प्रधानमन्त्री डोनल्ड टस्कले यसलाई रुसी उक्साहटकोसंज्ञा दिएका छन् । उनले युरोपेली सैन्य अभ्याससँग समय जुधाएर रुसले सुनियोजित रूपमाउक्साउन खोजेको आरोप लगाए ।
रुसले छिमेकी मुलुक युक्रेनमा रातभरभीषण आक्रमण गरिरहेकै बेला पोल्यान्डमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन खसेका हुन् ।
रुसलेकब्जा गरेको क्रिमियालाई मुख्य रुसी भूमिमा जोड्ने पुलमा युक्रेनले यसै साताआक्रमण गरेको थियो । त्यसपछि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले बदला लिने चेतावनीदिएका थिए । त्यसको केही घण्टामै युक्रेनमा शुक्रबार रातभर आक्रमण भएको हो ।
रुसको रक्षा मन्त्रालयले युक्रेनी सेनासँग सम्बन्धित रहेकाक्षेत्रहरूमा आक्रमण गरिएको दाबी गरेको छ । उसले क्षेप्यास्त्र जडान गरिने एककेन्द्र , रकेट इन्धनका उपकरण उत्पादन गर्ने कारखाना र ड्रोन जडान गरिनेएक केन्द्रमा आक्रमण गरिएको जनाएको छ ।
युक्रेनले भने उक्त घातक आक्रमणमा आवासीयभवन , स्वास्थ्य संस्था , गोदाम र तीनवटा पुलहरूमा क्षति पुग्दाएक दर्जनभन्दा बढी सर्वसाधारण घाइते भएको बताएको छ ।
जाडोयाम सुरु हुनुअघियुक्रेनको विद्युत् प्रणाली ध्वस्त पार्ने अभियानलाई रुसले रातभरको भीषणआक्रमणमार्फत थप विस्तार गरेको छ । विद्युत् गृह , सबस्टेसन र प्रसारण लाइनहरूमा भएकोआक्रमणका कारण युक्रेनका तीनवटै आणविक ऊर्जा केन्द्रहरू विद्युत् उत्पादन घटाउनबाध्य भएका छन् ।
यसले ११ वटा क्षेत्रमा आपत्कालीन लोडसेडिङ निम्त्याएको युक्रेनकाउपऊर्जामन्त्री आर्टेम नेक्रासोभले बताएका छन् । रुस – युक्रेन युद्ध अन्त्यगर्न अमेरिकाले मध्यस्थता गरिरहेका बेला यस घटनाले युरोप र मस्कोबीचको तनाव थपचर्काएको छ ।
क्षेप्यास्त्र खसेको पोल्यान्डको भूमि युरोपेली मुलुकहरूले संयुक्तअभ्यास गरिरहेको स्थानबाट करिब ३५ किलोमिटर दूरीमा छ । दक्षिणपूर्वीपोल्यान्डमा नोभेम्बर ९ देखि सुरु भएको दुई साता लामो संयुक्त सैन्य अभ्यासमायुरोपेली फौजहरू शुक्रबार सहभागी भइरहेका थिए ।
युरोपेली मुलुकहरूले यसअघि नै रुसलेयुरोपलाई अस्थिर बनाउने प्रयास गरिरहेको आरोप लगाएका छन् ।
रुस–युक्रेन वार्ता प्रयासमा पनि यस घटनाले प्रतिकूल असर पार्न सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन् । रुस – युक्रेनकाप्रतिनिधिबीच १० र ११ नोभेम्बरमा अमेरिकाको मध्यस्थतामा प्रत्यक्ष वार्ता भएकोथियो । अमेरिकी दूत स्टिभ विट्कोफका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पलेबिहीबार चीनमा आयोजित एक शिखर सम्मेलनमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन रचिनियाँ नेता सी चिनफिङसँग युक्रेन युद्धबारे पनि छलफल गरेका थिए ।
उक्त छलफलकाक्रममा युक्रेनलाई नाटो राष्ट्रसरहको सुरक्षा प्रत्याभूति दिइनुपर्ने विषय अमेरिकालेउठाएको थियो । ट्रम्पका ज्वाइँ तथा अर्का अमेरिकी दूत जारेद कुश्नरका अनुसार यसविषयमा रुस सकारात्मक देखिएको थियो ।
यसले रुस – युक्रेन वार्तालाई अघि बढाउने विश्वास उनले गरेका थिए । तर , रुसी उपविदेशमन्त्रीसेर्गेई र्याबकोभले शुक्रबार यसविपरीत अभिव्यक्ति दिए । रुसी समाचार संस्थाइन्टरफ्याक्सका अनुसार युक्रेनलाई नाटोको अर्ध – सदस्यतासमेत दिन रुस तयार नरहेको र्याबकोभले बताएका थिए ।
नाटो प्रमुखद्वारा रुसको ‘ गम्भीरउल्लंघन ’ को भर्त्सना
नाटोका महासचिव मार्क रुटले पोल्यान्डमाभएको घटनालाई उक्त देशको हवाई क्षेत्रको ‘ गम्भीर उल्लंघन ’ भनेका छन् ।
‘ यो घटना स्पष्ट रूपमाखतरनाक छ । यो युक्रेनविरुद्ध जारी रुसको युद्धको परिणाम हो ,’ रुटले सामाजिक सञ्जाल ‘ एक्स ’ मा लेखेका छन् । नाटो सन्धिको धारा ५ मा सामूहिक सुरक्षाप्रत्याभूतिको व्यवस्था छ ।
जसअनुसार कुनै पनि सदस्य राष्ट्रमाथिको आक्रमणलाई सबै३२ सदस्य राष्ट्रमाथिको आक्रमण मानिन्छ । यसले सदस्य राष्ट्रहरूलाई पीडितराष्ट्रलाई सहयोग उपलब्ध गराउन बाध्य पार्छ । तर , धारा ५ स्वतः लागूहुँदैन ।
सबै सदस्य राष्ट्रहरू सहमत भएर यस विषयमा राजनीतिक निर्णय लिन्छन् ।यसअघि गत वर्ष पोल्यान्डमा रुसी ड्रोन प्रवेश गरेपछि धारा ४ लागू गरिएको थियो ।धारा ४ मा नाटो सदस्य राष्ट्रबीच परामर्श गर्ने व्यवस्था छ । यसपटक पनि यही धारालागू गर्ने विकल्प नाटोसँग छ ।
यस घटनापछि युरोपेली मुलुकहरूबाट तीव्र निन्दा भएकोछ । बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले यसलाई ‘ पूर्ण रूपमाअस्वीकार्य ’ भनेका छन् । युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टालेरुसले आफ्ना धम्कीहरू फैलाउन जारी राखेको बताए ।
जर्मनीको विदेश मन्त्रालयले यसलाई ‘ रुसको निरन्तरको उक्साहटको अर्को उदाहरण ’ भनेको छ । युक्रेनी विदेशमन्त्री आन्द्री सिबिहाले पोल्यान्डको घटनालेसम्पूर्ण युरोप र ट्रान्स – एट्लान्टिक समुदायमाथि रुसी आक्रामकताले निम्त्याएको खतरालाईउजागर गरेको बताए ।
शुक्रबार अबेर बेलायतका गुप्तचर प्रमुखले रुसले नाटोसँग सक्रियरूपमा युद्ध नचाहेको विषयमा आफू विश्वस्त रहेको बताएका थिए । तर , क्याम्ब्रिजको एककलेजमा सम्बोधन गर्दै लेफ्टिनेन्ट जनरल म्याथ्यु जोन्सले रुसले लगातार गलत व्यवहारगरिरहेको बताएका थिए ।
‘ रुसको लापरबाह व्यवहारका थुप्रै उदाहरणहरू छन् , जहाँ घटना अलिकतिमात्र फरक भइदिएको भए परिणाम अत्यन्तै गम्भीर हुन सक्थ्यो ,’ जोन्सले पोल्यान्डकोघटनाको सीधा उल्लेख नगरी भने ।