६ कात्तिक, काठमाडौं । अमेरिकाका ठूला मेडिकल ल्याब कम्पनीहरूमध्ये एक क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्समा साइबर आक्रमण भएको छ। यसमा बिरामीहरूको स्वास्थ्यसम्बन्धी र व्यक्तिगत जानकारीमा गैरकानुनी पहुँच पुर्याइएको छ।
कम्पनीले बिहीबार यसबारे जानकारी दिएको हो। साइबर सुरक्षा अनुसन्धान कम्पनी कम्प्यारिटेकका अनुसार, सेप्टेम्बर २०२६ सम्म विश्वभरको स्वास्थ्य क्षेत्रमा ७१६ वटा आक्रमण दर्ता भएका छन्। तीमध्ये ४१० वटा आक्रमण अमेरिकामा मात्रै भएका हुन्।
क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्सको अनलाइन सिस्टम ह्याक कम्पनीका अनुसार, उसको क्वानम ल्याब सर्भिसेज म्यानेजर (एलएसएम) सिस्टममा साइबर आक्रमणको असर परेको छ।
केही ग्राहकहरूले यो अनलाइन सिस्टमको प्रयोग ल्याब परीक्षणको अर्डर दिन, परीक्षणको नतिजा पाउन र रिपोर्ट हेर्नका लागि गर्छन्।
घटनाबारे थाहा पाउनेबित्तिकै क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्सले प्रभावित सिस्टमको प्रयोग रोकेको छ। कम्पनीले यस विषयमा अनुसन्धान भइरहेको र सम्बन्धित कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायहरूसँग पनि समन्वय गरिरहेको बताएको छ।
कम्पनीले यो साइबर आक्रमणबाट आफ्नो दैनिक कामकारबाही प्रभावित नभएको स्पष्ट पारेको छ। चिकित्सक र स्वास्थ्य संस्थाहरूले पहिले झैँ ल्याबको सिस्टम वा इलेक्ट्रोनिक मेडिकल रेकर्ड (ईएमआर) मार्फत परीक्षणका लागि नमुना पठाउन सक्छन्।
कम्पनीले बिरामीहरूको व्यक्तिगत जानकारी र सुरक्षालाई गम्भीरताका साथ लिएको र प्रभावित सिस्टमलाई जतिसक्दो चाँडो पूर्ण रूपमा सुचारु गर्ने प्रयास भइरहेको जनाएको छ।
बिरामीको कुन जानकारी प्रभावित भयो ? क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्सका अनुसार, उक्त अनलाइन सिस्टममा रहेका केही बिरामीको डाटामा विनाअनुमति पहुँच बनाइएको छ। यद्यपि, कम्पनीका अन्य सिस्टमहरू भने प्रभावित भएका छैनन्।
कम्पनीले यस घटनामा बिरामीहरूको स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी र पहिचानसँग जोडिएको व्यक्तिगत विवरणमा पहुँच बनाइएको बताएको छ। तर, कुन-कुन विशेष जानकारी हेरियो वा प्रभावित भयो भन्ने कुरा अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।
कम्पनीले कति डाटामा पहुँच पुर्याइएको थियो भन्नेबारे अनुसन्धान गरिरहेको छ। कानुनबमोजिम यस घटनाको जानकारी दिनुपर्ने व्यक्तिहरूलाई सूचित गरिने पनि कम्पनीले जनाएको छ।
अमेरिकामा जुलाई-सेप्टेम्बरबीच १८५ आक्रमण साइबर सुरक्षा अनुसन्धान कम्पनी कम्प्यारिटेकको रिपोर्टअनुसार, यस वर्षको जनवरीदेखि जुनसम्म स्वास्थ्य क्षेत्रमा विश्वभर ४१० र अमेरिकामा २२५ वटा साइबर आक्रमण दर्ता भएका थिए।
त्यस्तै, जुलाईदेखि सेप्टेम्बरबीच विश्वभर ३०६ र अमेरिकामा १८५ वटा आक्रमणका घटना सार्वजनिक भएका छन्।
यस्ता आक्रमणमा ह्याकरहरूले कुनै कम्प्युटर सिस्टम वा नेटवर्कको डाटा लक गरिदिन्छन् वा चोर्छन्। त्यसपछि डाटा फिर्ता गर्न वा सिस्टम खोल्नका लागि फिरौती मागिन सक्छ। यद्यपि, हरेक साइबर आक्रमणमा फिरौती नै मागिन्छ भन्ने जरुरी हुँदैन।
अमेरिकाको स्वास्थ्य विभाग (एचएचएस) को रेकर्डअनुसार, ३० सेप्टेम्बर २०२६ सम्म कम्तीमा ५०० मानिसलाई प्रभावित गर्ने डाटा चुहावटका ५७१ घटना दर्ता भएका थिए। यीमध्ये ४८५ घटना ह्याकिङ वा आईटी सिस्टमसँग जोडिएका थिए। यी घटनाबाट करिब ७ करोड ६७ लाख मानिसको जानकारी प्रभावित भएको थियो।
क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्समा पहिले पनि चुहिएको थियो डाटा न्यु जर्सीमा मुख्यालय रहेको क्वेस्ट डायग्नोस्टिक्समा यसअघि पनि बिरामीको जानकारी चुहावट भएका घटनाहरू भइसकेका छन्।
सन् २०१६ मा कम्पनीले डाटा चुहावटको एक घटनामा करिब ३४ हजार मानिसको जानकारी प्रभावित भएको बताएको थियो। यसमा ल्याब परीक्षणको नतिजा र सम्पर्कसँग जोडिएका जानकारी समावेश थिए। त्यसपछि सन् २०१९ मा पनि कम्पनीका करिब १ करोड १९ लाख बिरामीको व्यक्तिगत जानकारी प्रभावित भएको थियो।
