पानी भर्न पालो मिलाउनुपर्ने र घरको आवश्यकता पूरा गर्न राति पनि कुर्नुपर्ने बाध्यता हटेको छ । विशेषगरी महिला, बालबालिका वृद्धवृद्धा र गर्भवती महिलाका लागि घरमै खानेपानी पुग्नु ठूलो राहत बनेको छ ।
सल्यान — सल्यानको शारदा नगरपालिका ९ नयाँ बस्तीकी ७५ वर्षीया हर्की थापाको दिनको ठूलो हिस्सा पानीको जोहोमै बित्थ्यो । घरको काम छाडेर पानी लिन जानुपर्ने, मुहानमा पालो कुर्नुपर्ने र घण्टौं पानी बोकेर फर्किनुपर्ने बाध्यता थियो । दैनिक तीन घण्टासम्म पानीकै लागि खर्चिनुपर्दा अरू काम गर्न समय निकाल्न मुस्किल हुन्थ्यो । अहिले घरमै धारा पुगेपछि उनको दैनिकी फेरिएको छ ।
वडा नम्बर ९ सानिगारेकी ३० वर्षीया भीम पुनका लागि पनि पानीको जोहो दैनिक चुनौती थियो । पानी लिन भिरको बाटो जानुपर्ने, लामो समय पालो कुर्नुपर्ने र तीन घण्टासम्म पानी बोक्नमै बिताउनुपर्ने अवस्था थियो । पानीकै कारण सरसफाइदेखि घरका अन्य कामम समेत समस्या हुने गरेको उनले सुनाइन् । गर्भवती महिलालाई पानी बोक्न झनै कठिन हुने गरेको उनको अनुभव छ ।
‘पहिले तीन घण्टा पानी बोक्नमै बित्थ्यो । पानी लिन भिरको बाटो जानुपर्थ्यो, पालो कुर्नुपर्थ्यो,’ पुनले भनिन्, ‘अहिले घरमै पानी आउँछ । सरसफाइदेखि सबै काम गर्न सहज भएको छ ।’
स्थानीय ४६ वर्षीया सीताकुमारी गिरीका अनुसार पानीको जोहो गर्न रातभर जाग्राम बस्नुपर्ने अवस्थासमेत थियो । पानी भर्न पालो मिलाउनुपर्ने र घरको आवश्यकता पूरा गर्न राति पनि कुर्नुपर्ने बाध्यता हटेको छ । विशेषगरी महिला, बालबालिका वृद्धवृद्धा र गर्भवती महिलाका लागि घरमै खानेपानी पुग्नु ठूलो राहत बनेको छ ।
‘पहिले पानी बोक्नमै दिन बित्थ्यो । घरको काम छाडेर पानी लिन जानुपर्थ्यो । छोराछोरीको पढाई छुटथ्यो, पालो कुर्दाकुर्दै घण्टौं लाग्थ्यो,’ थापाले भनिन्, ‘अहिले घरमै पानी आएको छ । धेरै सजिलो भएको छ ।’
शारदा नगरपालिका ९ नयाँ बस्ती, सानिगारे र धिरुवाका ६४ घरपरिवारले वर्षौंदेखि भोग्दै आएको खानेपानीको समस्या लिफ्ट खानेपानी आयोजनाबाट समाधान भएको छ । पानी लिन भिरालो बाटो हिँड्नुपर्ने, मुहानमा पालो कुर्नुपर्ने र घरायसी काम प्रभावित हुने बाध्यता हटेपछि स्थानीय खुसी छन् । पानीको अभावले दैनिक जीवनमा परेको असर महिलाहरूले बढी भोग्दै आएका खानेपानी उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष तजमल थापाले बताए ।
उनका अनुसार लामो प्रयासपछि अहिले घरघरमा खानेपानी पुगेको बताए । उनका अनुसार जसले स्थानीय नागरिकको दैनिकीमा सहज ल्याएको छ ।
तीन गाउँमा खानेपानी पुर्याउन करिब ४ हजार २ सय मिटर दूरीबाट पानी लिफ्ट गरिएको उपभोक्ता समितिका सचिव चेतन गिरीले जानकारी दिए । उनका अनुसार संघ सरकारको करिब सवा दुई करोड बजेटमा निर्माण गरिएको लिफ्ट खानेपानी आयोजनाको उद्घाटनसँगै ६४ घरपरिवारले घरमै खानेपानी पाएका हुन् । खानेपानी पुर्याउन स्थानीयले ४० दिन जनश्रमदान गरेको उनले बताए ।
वर्षौंदेखि पानीको जोहोमै समय र श्रम खर्चिएका स्थानीयका लागि घरघरमा खानेपानी पुग्नु सुविधा थपिएको मात्र होइन, दैनिकी सहज बनाउने परिवर्तन भएको उनले बताए ।
पानी बोक्नमा खर्च हुने समय बचत भएपछि घरायसी काम, सरसफाइ र अन्य गतिविधिमा सहजता आउने स्थानीयको अपेक्षा छ । घरघरमा खानेपानी पुगेपछि भव्य उद्धघाटन पनि गरिएको छ ।
सरिता चलाउने कान्तिपुरकी सल्यान संवाददाता हुन् ।