दुवै मेलालाई व्यवस्थित गर्न सन्धिखर्क नगरपालिकाले शुक्रबार बिहान ८ देखि बेलुका ५ बजेसम्म बजार क्षेत्रमा सवारी आवागमनमा रोक लगाउने भएको हो ।
अर्घाखाँची — सन्धिखर्क–चुत्रावेशी बजारमा शुक्रबार लाग्ने हरिबोधनी एकादशी र देउसी–भैलोका समूहलाई व्यवस्थित गर्न बजार क्षेत्रमा सवारी आवागमनमा रोक लगाइएको छ । एकादशी मेला चुत्राबेंसीको त्रिवेणीधाममा लाग्ने गर्छ । देउसी–भैलोका विभिन्न समूह बजारका गल्लीमा खेलिन्छन् । एकादशीको दिन बजारमा बृहत् देउसी–भैलो खेलेर तिहारलाई बिदाइ गर्ने चलन छ ।
दुवै मेलालाई व्यवस्थित गर्न सन्धिखर्क नगरपालिकाले शुक्रबार बिहान ८ देखि बेलुका ५ बजेसम्म बजार क्षेत्रमा सवारी आवागमनमा रोक लगाउने भएको हो । नगरप्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठको अध्यक्षतामा भएको बैठकले ट्रक, बस, चारपांग्रे र दुईपांग्रे सवारीसाधनको आवागमन रोक्ने निर्णय गरेको हो । मेला अवधिमा बजार क्षेत्रमा सवारी चाप कम गरी पैदलयात्री तथा मेलामा सहभागी हुने नागरिकलाई सहज बनाउने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको श्रेष्ठले बताए ।
भैलो र एकादशी दुवै मेला सन्धिखर्कको संस्कृति र परम्पराको उत्सवका रूपमा मनाइने उनले बताए । यसरी सवारीसाधनलाई रोक लगाएपछि बजारका गल्ली र चोकमा देउसी–भैलोका समूहले संस्कृति तथा परम्परागत नृत्य देखाउनेछन् । कसैले मौलिक भाकामा देउसी गाउनेछन् भने कसैले नाचगान गर्दै संस्कृति र परम्पराको उत्सव मनाउने वातावरण मिलाइएको उनले बताए ।
चुत्रावेशीको त्रिवेणीधाममा एकादशी मेला हुन्छ । बिहानै स्नान गर्नेदेखि दिउँसो कृषि मेला लाग्दै आएको छ । ‘एकादशी मेला र खेलिने देउसी–भैलोको महत्त्व छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘संस्कृतिको संरक्षण गर्नु स्थानीय सरकारको कर्तव्य हो । देउसी–भैलो अर्घाखाँचीको सांस्कृतिक पहिचान हो ।’
एकै दिन धेरै समूह देउसी–भैलो खेल्न बजार आउने र सर्वसाधारणको भीड बढ्ने भएकाले सन्धिखर्क नगरपालिकाले सवारी आवागमनदेखि पार्किङ र बजार व्यवस्थापनसम्मका निर्णय गरेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनालले बताए । बजारलाई सवारी चापबाट मुक्त गरी देउसी–भैलो खेल्ने समूह, दर्शक र सर्वसाधारणलाई सहज आवागमनको वातावरण बनाउने उद्देश्य रहेको उनले बताए । शुक्रबार एकादशी मेलामा गाउँबाट धेरै सर्वसाधारण उपस्थित हुने र देउसी–भैलोका समूह हरेक वर्ष कपिलवस्तु, प्यूठानलगायत जिल्लाबाट पनि सन्धिखर्कमा आउने गर्छन् ।
अर्घाखाँचीमा हरिबोधनी एकादशी धार्मिक आस्था र लोकसंस्कृतिसँग जोडिएको पर्व हो । धार्मिक विश्वासका साथ यस दिन पूजा, व्रत र भजनकीर्तन गरिन्छ । गाउँघरमा देउसी–भैलो खेल्ने, मौलिक गीत गाउने र सामूहिक रूपमा रमाइलो गर्ने परम्पराले पर्वलाई थप उत्सवमय बनाउँछ ।
नगरपालिकाले सवारी व्यवस्थापनका लागि विभिन्न क्षेत्रबाट आउने सवारीसाधनको मार्ग र पार्किङस्थलसमेत तोकेको छ । खनदह, खन, जिमुरथुम, तम्घास, बल्कोट, वाङ्ला र च्यानडाँडाबाट आउने सवारीसाधनलाई बसपार्कमा पार्किङ गर्न भनिएको छ । हंसपुर, बिहार, अर्घा, धारापानी, खिल्जी र असुरकोट क्षेत्रबाट आउने तथा बाहिरिने सवारीसाधनका लागि पनि वैकल्पिक मार्ग निर्धारण गरिएको छ ।
बजारभित्र एम्बुलेन्स, दमकल, सुरक्षाकर्मीका सवारीसाधन, दूध तथा सरसफाइका सवारीसाधन र शववाहनबाहेक अन्य सवारीसाधन प्रवेश गर्न पाउने छैनन् । मालवाहक सवारीसाधनलाई सामान लोड तथा अनलोड गर्न पनि रोक लगाइएको छ ।
मेलामा व्यापार गर्ने व्यवसायीसँग कुनै पनि बहानामा शुल्क वा पैसा लिन नपाइने निर्णय गरिएको छ । जुवाजन्य खेल तथा चिठ्ठा खेलाउने कार्यमा रोक लगाउनुका साथै बजारका फुटपाथ खाली गराउने व्यवस्था गरिएको छ । पेट्रोल पम्पअगाडिको फुटपाथमा भने तरुल, भ्याकुर, सुन्तला र सखरखण्डलगायत स्थानीय कृषिजन्य उत्पादन बिक्री गर्न पाइनेछ । सन्धिखर्क नगरपालिकाले शुक्रबार हरिबोधनी एकादशीका दिन स्थानीय बिदा दिएको खनालले बताए ।
अर्घाखाँची– सन्धिखर्क–चुत्रावेशी बजारमा शुक्रवार लाग्ने हरिबोधनी एकादशी र देउसी भैलोको समूहलाई व्यवस्थित गर्न बजार क्षेत्रमा सवारी आवागमनलाई रोक लगाइएको छ । एकादशी मेला चुत्रावेशीको त्रिवेणीधाममा लाग्ने गर्छ । देउसी–भैलोका विभिन्न समूह बजारका गल्लीमा खेलिन्छ । एकादशीको दिन बजारमा वृहत देउसीभैलो खेलेर तिहारलाई विदाई गर्ने चलन छ ।
दुवै मेलालाई व्यवस्थित गर्न सन्धिखर्क नगरपालिकाले शुक्रवार विहान ८ देखि बेलुका ५ बजेसम्म सवारी आवागमनलाई बजार क्षेत्रमा सञ्चालन गर्न नदिने भएको हो । नगरप्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठको अध्यक्षमा भएको बैठकले ट्रक, बस, चारपांग्रे र दुईपांग्रे सवारीसाधनको आवागमन रोक्ने निर्णय गरेको हो । मेला अवधिमा बजार क्षेत्रमा सवारी चाप कम गरी पैदलयात्रु तथा मेलामा सहभागी हुने नागरिकलाई सहज बनाउने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको श्रेष्ठले बताए ।
भैलो र एकादशी दुवै मेलालाई सन्धिखर्का संस्कृती र परम्पराको उत्सव मनाइने उनले बताए । यसरी सवारीसाधनलाई रोक लगाएपछि बजारका गल्ली र चोकमा देउसी–भैलोका समूहले संस्कृती तथा परम्परागत नृत्य देखाउनेछन् । देउसीलाई कसैले मौलिक भाकामा देउसी गाउनेछन्, कसैले नाचगान गर्दै संस्कृति र परम्पराको उत्सव मनाउनेको लागि सहज वातावरण मिलाइएको उनले बताए ।
चुत्रावेशीको त्रिणेणीधाममा एकादशी मेला हुन्छ । विहानै स्नान गर्ने देखि दिउँसो कृषि मेला लाग्दै आएको छ । ‘एकादशी मेला र खेलिने देउसी–भैलोको महत्व छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘संस्कृतिको संरक्षण गर्नु स्थानीय सरकारको कर्तव्य हो । देउसी भैलो अर्घाखाँची सांस्कृतिक पहिचान हो ।’
एकै दिन धेरै समूह देउसी–भैलो खेल्न बजार आउने र सर्वसाधारणको भीड बढ्ने भएकाले सन्धिखर्क नगरपालिकाले सवारी आवागमनदेखि पार्किङ र बजार व्यवस्थापनसम्मका निर्णय गरेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनालले बताए । बजारलाई सवारी चापबाट मुक्त गरी देउसी–भैलो खेल्ने समूह, दर्शक र सर्वसाधारणलाई सहज आवागमनको वातावरण बनाउने उद्देश्य रहेको उनले बताए । शुक्रवार एकादशी मेलामा गाउँबाट सर्वसाधारणको संख्या धेरै उपस्थित हुने र देउसी भैलोको समूह हरेक वर्ष कपिलवस्तु, प्यूठान लगायतका जिल्लाबाट पनि सन्धिखर्कमा भित्रिने गर्छन् । अर्घाखाँचीमा हरिबोधनी एकादशी धार्मिक आस्था र लोकसंस्कृतिसँग जोडिएको पर्व हो । धार्मिक विश्वासका साथ यस दिन पूजा, व्रत र भजनकीर्तन गरिन्छ । गाउँघरमा देउसी–भैलो खेल्ने, मौलिक गीत गाउने र सामूहिक रूपमा रमाइलो गर्ने परम्पराले पर्वलाई थप उत्सवमय बनाउँछ ।
नगरपालिकाले सवारी व्यवस्थापनका लागि विभिन्न क्षेत्रबाट आउने सवारीसाधनको मार्ग र पार्किङस्थलसमेत तोकेको छ । खनदह, खन, जिमुरथुम, तम्घास, बल्कोट, वाङ्ला र च्यानडाँडाबाट आउने सवारीसाधनलाई बसपार्कमा पार्किङ गर्न भनिएको छ । हंसपुर, बिहार, अर्घा, धारापानी, खिल्जी र असुरकोट क्षेत्रबाट आउने तथा बाहिरिने सवारीसाधनका लागि पनि वैकल्पिक मार्ग निर्धारण गरिएको छ ।
बजारभित्र एम्बुलेन्स, दमकल, सुरक्षाकर्मीका सवारीसाधन, दूध तथा सरसफाइका सवारीसाधन र शववाहन बाहेक अन्य सवारीसाधन प्रवेश गर्न पाउने छैनन् । मालवाहक सवारीसाधनलाई सामान लोड तथा अनलोड गर्न पनि रोक लगाइएको छ ।
मेलामा व्यापार गर्ने व्यवसायीसँग कुनै पनि बहानामा शुल्क वा पैसा लिन नपाइने निर्णय गरिएको छ । जुवाजन्य खेल तथा चिठ्ठा खेलाउने कार्यमा रोक लगाउनुका साथै बजारका फुटपाथ खाली गराउने व्यवस्था गरिएको छ । पेट्रोल पम्पअगाडिको फुटपाथमा भने तरुल, भ्याकुर, सुन्तला र सखरखण्डलगायत स्थानीय कृषिजन्य उत्पादन बिक्री गर्न पाइनेछ । सन्धिखर्क नगरपालिकाले शुक्रवार हरिबोधनी एकादशीको दिन स्थानीय विदा दिइएको खनालले बताए ।