चितवनमा फैलँदो छठ

कुनै बेला चार–पाँच सय जना भेला भएर मनाइने छठमा अहिले नारायणगढमा मात्रै दुई हजारभन्दा बढी व्रतालु सहभागी हुन्छन् । नारायणी किनारसँगै जिल्लाका विभिन्न खोला र तलाउमा पनि छठघाट सजाइँदै छन् ।

चितवन — मिथिलाञ्चलमा विशेष निष्ठा र उमंगका साथ मनाइने छठ पर्वका बेला चितवनमा पनि उल्लासमय वातावरण हुन्छ । छठ पर्वको मुख्य दिन आइतबार अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिनका लागि नारायणगढ नारायणी किनारमा मात्रै नभएर जिल्लाका अन्य भेगका खोला र तलाउहरूमा छठघाटहरू तयार भइरहेका छन् । सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएसँगै यस वर्षको छठ सकिन्छ ।

नारायणगढको पुतली बजार दसैंतिहारका बेला किनमेल गर्नेहरूको घुइँचो लाग्ने ठाउँ हो । यहाँ अचेल छठका सामग्री किन्नेहरूको पनि बाक्लै भीड हुन्छ । छठमा सूर्यलाई अर्घ्य दिने फलफूल, ती सामग्री राख्ने बाँसको चोयाले बुनेको दउरा (टोकरी) किन्ने–बेच्नेहरू पुतली बजारमा प्रशस्तै हुन्छन् । यस्ता सामग्रीहरू शनिबार नारायणी किनारमै टन्नै थिए ।

चितवनमा छठ पूजाको व्यवस्थापन तराई सामुदायिक सेवा समिति नामक संस्थाले गर्दै आएको छ । मूल थलो मिथिला क्षेत्रमा भए पनि चितवनमा व्यापार व्यवसायसँगै स्थायी बसोबास गरेका समुदायले नारायणगढ क्षेत्रमा २०२०/२२ सालदेखि छठ मनाउँदै आएको तराई सामुदायिक सेवा समितिका उपाध्यक्ष नारदप्रसाद परिहस्तले बताए । पहिला निकै कम मानिसहरू छठमा अर्घ्य दिन आउँथे ।

‘म २०४६ सालदेखि चितवन बस्दै आएको छु । त्यो बेला पनि यहाँ छठ मनाइन्थ्यो । मनाउनेलाई बाहेक अरूलाई यो के हो भन्ने थाहा थिएन । मेरा निकटका साथीहरूलाई पनि मैले नै छठ भनेर बुझाउनु परेको थियो,’ उपाध्यक्ष परिहस्तले भने । कुनै बेला छठ मनाउन मुस्किलले चार–पाँच सय जना नदी किनारमा भेला हुन्थे । अहिले नारायणगढमा मात्रै व्रत बसेर अर्घ्य दिने नै दुई हजारभन्दा बढी हुन्छन् ।

‘पहिला मारवाडी समुदायले अलग्गै, मधेशी समुदायले अलगअलग घाटमा मनाउँथे । अहिले एकै ठाउँ मनाउँदा ठूलो भिडभाड हुन्छ,’ परिहस्तले भने । छठका व्रतालुहरू बस्न बाँस गाडेर बनाएको तीन सय फिट लम्बाइको बलियो पण्डाल छ । ११ सय वर्ग फिटको उक्त पण्डाल बनाउन शनिबार साँझ अबेरसम्म पनि कामदारहरू धमाधम काम गर्दै थिए । समानान्तर त्यति नै लम्बाइको अर्को पण्डाल आडैमा छ ।

चितवनमा नारायणी नदी किनारमा मात्रै नभएर माडी, रत्ननगर, खैरहनी, राप्ती र कालिकाका खोला तथा तलाउहरूमा छठको अर्घ्य दिन घाटहरू तयार भइरहेको उपाध्यक्ष परिहस्तले जानकारी दिए । २०६० सालपछि चितवनमा छठ मनाउनेहरूको चहलपहल बढ्दै गएको अनुभव उनको छ । मिथिला, भोजपुरा क्षेत्रका साथै अहिले छठ सिंगो नेपालको पर्व भएको उनले बताए ।

‘के तराईवासी, के पहाडी सबैले मन पराएका कारण नै यो पर्व यसरी व्यापक हुँदै गएको हो,’ तराई सामुदायिक सेवा समितिका अध्यक्ष जयकिशोर पाण्डेले भने ।

पछिल्लो समय पहाडी समुदायले छठ पर्वमा निकै श्रद्धा देखाएको उनले सुनाए । चुनावका बेला मुख्य नेताहरू पनि छठघाटमा आउँछन् । यसपटक पनि चितवन–२ का सांसद राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका केन्द्रीय सभापति रवि लामिछानेलाई निमन्त्रणा पठाएको समितिले जनाएको छ । चुनावका समयमा लामिछाने नारायणगढको छठघाटमा अर्घ्य दिन आउँथे ।

रमेशकुमार पौडेल कान्तिपुरका चितवन संवाददाता हुन् । उनी दुई दशकदेखि पत्रकारिता गरिरहेका छन् ।