गत आर्थिक वर्षको साउनदेखि असोजसम्मको तुलनामा चालु आवको सोही अवधिमा डिजेल, खाना पकाउने एलपी ग्यास र हवाई इन्धनको आयात बढ्दा पेट्रोल र मट्टितेलको आयात भने घटेको छ ।
पर्सा — वीरगन्ज नाकाबाट चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा इन्धन आयातको मूल्य झन्डै दोब्बर पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको साउनदेखि असोजसम्मको तुलनामा चालु आवको सोही अवधिमा डिजेल, खाना पकाउने एलपी ग्यास र हवाई इन्धनको आयात बढ्दा पेट्रोल र मट्टितेलको आयात भने घटेको छ ।
वीरगन्ज भन्सार कार्यालयको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि असोजसम्म ७१ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ बराबरका विभिन्न प्रकारका इन्धन आयात भएका छन् । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ३८ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ बराबरका इन्धन आयात भएका थिए । एक वर्षको अवधिमा इन्धन आयातको मूल्य ३२ अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ अर्थात् करिब ८६ प्रतिशतले बढेको हो ।
तर इन्धन आयातको मूल्यमा ठूलो वृद्धि भए पनि त्यसबाट प्राप्त हुने राजस्व भने सामान्य मात्रै बढेको छ । चालु आवको पहिलो तीन महिनामा इन्धन आयातबाट १७ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा १६ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको थियो । यसरी इन्धन आयातको मूल्य ८६ प्रतिशतले बढ्दा राजस्व भने १ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ अर्थात् करिब ९ प्रतिशतले मात्रै बढेको छ ।
भन्सारको तथ्यांकअनुसार चालु आवको पहिलो तीन महिनामा डिजेल आयात उल्लेख्य बढेको छ । चालु आवको पहिलो ३ महिनामा यो नाका हुदै ३७ अर्ब २३ करोड रुपैया बराबरको २ लाख ३१ हजार ९ सय ५६ किलोलिटर डिजेल आयात भएको छ । जबकि गत आवको सोही अवधिमा १५ अर्ब ७३ करोड रुपैया बराबरको १ लाख ७४ हजार ९ सय २४ किलोलिटर डिजेल आयात भएको थियो ।
मुलुकको यातायात, उद्योग, निर्माण तथा कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने डिजेलको आयातमा भएको वृद्धिले समग्र इन्धन आयातको मूल्य बढाउन योगदान गरेको छ । त्यसैगरी खाना पकाउने एलपी ग्यासको आयात पनि गत वर्षको तुलनामा बढेको छ । चालु आवको पहिलो ३ महिनामा ११ अर्ब ५० करोड रुपैया बराबरको ८ करोड ५० लाख किलो एलपि ग्यास आयात भएको छ । जबकि गत आवको सोही अवधिमा ७ अर्ब ४९ करोड रुपैया बराबरको ७ करोड ३९ लाख किलो एलपि ग्यास आयात भएको थियो ।
चालु आवमा हवाई यातायातमा प्रयोग हुने हवाई इन्धनको आयातमा समेत वृद्धि भएको छ । यस अवधिमा यो नाका हुदै ८ अर्ब २ करोड रुपैया बराबरको ४७ हजार ९ सय ४० किलो लिटर हवाई इन्धत आयात भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा ४ अर्ब ६ करोड रुपैया बराबरको ४५ हजार १ सय ६७ किलोलिटर हवाई इन्धन आयात भएको थियो ।
यस अवधिमा पेट्रोलको आयात भने घटेको छ । चालु आवमा १३ अर्ब ९० करोड रुपैया बराबरको १ लाख ७ हजार ६६ किलोलिटर पेट्रोल आायत भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा ४ अर्ब ६ करोड रुपैया बराबरको ४५ हजार १ सय ६७ किलोलिटर हवाई इन्धन आयात भएको थियो । मट्टितेलको आयात पनि गत आवको सोही अवधिको तुलनामा कम भएको छ । चालु आवको यस अवधिमा यो नाका हुदै १२ करोड रुपैया बराबरको ७ सय ४२ किलोलिटर मट्टितेल आयात भएको छ । गत आवको सोही अवधिमा ८ अर्ब रुपैया बराबरको ९ सय ५० किलोलिटर मट्टितेल आयात भएको थियो ।
यसरी वीरगन्ज नाकाबाट डिजेल, पेट्रोल, एलपी ग्यास, हवाई इन्धन, मट्टितेल विभिन्न प्रकारका इन्धन आयात हुने गरेका छन् । तीमध्ये डिजेल, एलपी ग्यास र हवाई इन्धनको आयात बढ्नु तथा पेट्रोल र मट्टितेलको आयात घट्नुले इन्धनको आयात संरचनामा परिवर्तन आएको देखाउँछ ।
इन्धन आयातको मूल्यमा भएको वृद्धिको तुलनामा राजस्व संकलनमा न्यून वृद्धि हुनु अर्थतन्त्रका दृष्टिले चासोको विषय बनेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्य, आयातित परिमाण, वस्तुको संरचना र भन्सार तथा अन्य करको दरले राजस्वमा प्रभाव पार्ने गरेको छ ।
वीरगन्ज नाका मुलुकको प्रमुख व्यापारिक नाकामध्ये एक हो । यस नाकाबाट हुने इन्धन आयातको उतारचढावले मुलुकको वैदेशिक व्यापार, व्यापार घाटा र राजस्व संकलनमा समेत प्रभाव पार्ने गरेको छ ।
शंकर आचार्य कान्तिपुरका पर्सा संवाददाता हुन् ।
(175).png)
