सर्वाधिक रन बनाउने लोकेश बमदेखि शेर मल्लसम्म ९ खेलाडी धनगढी क्रिकेट एकेडेमीकै उत्पादन हुन् ।
धनगढी — नेपाली क्रिकेटमा सुदूरपश्चिमको उपस्थिति पछिल्लो समय बलियो बन्दै गएको छ । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) मा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेका खेलाडीमध्ये धनगढी क्रिकेट एकेडेमी (डीसीए) बाट प्रशिक्षण लिएका खेलाडी संख्या उल्लेख्य छ । एकेडेमीका ९ खेलाडी एनपीएलका टोलीहरूमा आवद्ध छन् ।
त्यसमध्ये लोकेश बम यतिबेला चर्चामा छन् । उत्कृष्ट ब्याटिङ गरिरहेका लोकेशले ५ खेलमा ३ अर्धशतकसहित १ सय ९४ रन बनाइसकेका छन् । उनी सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी सूचीमा शीर्षस्थानमा छन् । पहिलो सिजन अक्सनबाट लोकेशलाई लिएको विराटनगरले त्यसयता रिटेन गर्दै आएको छ ।
२६ वर्षीय लोकेशको चर्चा एनपीएलमा मात्रै सीमित छैन । यसै वर्ष मुम्बईस्थित वानखेडे स्टेडियममा इंग्ल्यान्डविरुद्ध उनले आक्रामक ब्याटिङ गर्दै नेपाललाई जितको निकै नजिक पुर्याएका थिए । उक्त खेलमा नेपाल ४ रनले पराजित भए पनि लोकेशले ३९ रनको अविजित इनिङ्स खेलेर आफ्नो क्षमता प्रमाणित गरेका थिए ।
लोकेशको क्रिकेट यात्रा आफैंमा प्रेरणादायी छ । डोटीस्थित बोगटानका उनले ११ वर्षअघि डीसीएबाट मुम्बई भ्रमणमा जाँदा क्रस मैदानमा शतक बनाएका थिए । त्यतिबेला ‘यो मैदानमा एक दिन विश्वकप खेल्छु’ भन्ने सपना बुनेका लोकेशले करिब एक दशकपछि आफ्नो सपना पूरा पारे ।
तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ , अंगद ढकाल
डीसीएका अध्यक्ष सुवास शाही लोकेशलाई सानैदेखि प्रतिभाशाली र क्रिकेटप्रति विशेष लगाव भएका खेलाडी ठान्छन् । उनी भन्छन्, ‘लोकेश सानैदेखि निकै प्रतिभाशाली र चनाखो खेलाडी थिए, उनको क्रिकेटप्रतिको लगाव, रुचि र सम्भावना देखेरै हामीले उनलाई एकेडेमीमा राखेर नियमित प्रशिक्षण अवसर दिलायौं । लोकेशले पनि निकै मिहिनेत गरे । निरन्तरको अभ्यास, लगनशीलता र मिहिनेतकै कारण उनी यो स्थानमा पुग्न सफल भएका हुन् ।’
डीसीएका अर्का प्रतिभाशाली खेलाडी नारायण जोशी पनि नेपाली क्रिकेटमा परिचित नाम हुन् । नेपाल ‘ए’ टोलीबाट खेलिसकेका नारायणसँग राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको राम्रो अनुभव छ । एनपीएलको पहिलो संस्करणमा पोखरा एभेन्जर्सबाट खेलेका नारायणले दोस्रो संस्करणमा विराटनगरबाट उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे । उनको खेल क्षमता र अनुभव मूल्यांकन गर्दै विराटनगरले यसपालि पनि उनलाई टोलीमा रिटेन गरेको थियो ।
१४२ किमि प्रतिघण्टाको गतिमा बलिङ गर्ने हिक्मत
डीसीएका उत्पादन हिक्मत महरा नेपाली क्रिकेटका सम्भावनायुक्त तीव्र गतिका बलर हुन् । उनको बलिङ गति र प्रदर्शनले भविष्यमा सम्भावित राष्ट्रिय टोलीका तीव्र गतिका बलरमध्ये एकमा उनको नाम आउनेछ । अर्जुन ट्रफी राष्ट्रिय टी–२० च्याम्पियनसिपमा उदीयमान खेलाडी अवार्ड जितेका हिक्मतले ‘बिट द स्पिड सिजन–२’ मा सबैभन्दा तीव्र गतिमा बलिङ गर्ने खेलाडी अवार्डसमेत जितेका थिए ।
उनको बलिङ गति १४२ किलोमिटर प्रतिघण्टासम्म पुगेको छ । एनपीएलको दोस्रो संस्करणमा सुदूरपश्चिम रोयल्सको ट्यालेन्ट हन्टबाट आइकोनिक खेलाडी बनेका हिम्मतलाई उनको क्षमताका आधारमा तेस्रो संस्करणमा पनि रोयल्सले राखेको छ ।
शेरको यात्रा एकेडेमीको प्रशिक्षणदेखि टी–२० विश्वकपसम्म
डीसीएका अर्का प्रतिभा शेर मल्लको यात्रा पनि प्रेरणादायी छ । सानै उमेरमा भारतबाट नेपाल फर्किएका उनले डीसीए अध्यक्ष शाहीको मार्गदर्शन र अभिभावकत्वमा आफ्नो क्रिकेट यात्रा अगाडि बढाए । शेरले आफ्नो रहस्यमयी स्पिन बलिङबाट नेपाली क्रिकेटमा छुट्टै पहिचान बनाएका छन् । अघिल्ला दुई संस्करणमा उनले फरक टोली एनपीएल खेल्दै उपाधि जितेका थिए । उनी यस पटक लुम्बिनी लायन्सको उपाधि अभियानमा खरो रूपमा उत्रिएका छन् ।
उनको करिअरको अर्को महत्त्वपूर्ण उपलब्धि टी–२० विश्वकपमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नु हो । विश्वकपमा नेपालको ऐतिहासिक डेब्यु गरेका शेरले आफ्नो पहिलो बलमै विकेट लिएका थिए ।
डीसीएबाट प्रशिक्षण लिएका अशोक धामी र बिपिन रावल चितवन राइनोजमा आबद्ध छन् । नेपालको यू–१९ टोलीको कप्तानी गरिसकेका अशोकले आफ्नो नेतृत्व क्षमता प्रमाणित गरिसकेका छन् । उमेर समूहको राष्ट्रिय क्रिकेटमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका उनी एनपीएलमा आफ्नो क्षमता देखाउने अवसरको सदुपयोग गरिरहेका छन् ।
नेपालको यू–१६ र यू–१९ दुवै उमेर समूहको राष्ट्रिय टोलीमा प्रतिनिधित्व गरिसकेका विपिन अघिल्ला संस्करणदेखि नै चितवन टोलीमा आबद्ध छन् । उनी ब्याटिङ र विकेटकिपिङ गर्ने क्षमताका खेलाडी हुन् ।
सुदूरपश्चिम रोयल्समा घरेलु प्रतिभाको बाहुल्य
यस पटकको एनपीएल अक्सनमा पहिलो ‘सोल्ड आउट’ खेलाडी बनेका यू–१६ स्टार सचिन भट्ट पनि डीसीएकै उत्पादन हुन् । सानै उमेरमा उत्कृष्ट प्रदर्शन देखाएका सचिनलाई नेपाली क्रिकेटको सम्भावनायुक्त युवा प्रतिभामा हेरिएको छ ।
सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रधानमन्त्री कप (पीएम कप) लगायतका राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका आयुब चन्द र विकेटकिपर/ब्याटर टेक रावत पनि सुदूरपश्चिम रोयल्समा आबद्ध छन् । हिक्मतसहित सचिन, आयुब र टेकको उपस्थितिले रोयल्समा स्थानीय प्रतिभाको बाहुल्यता देखाएको छ । यसले प्रदेशमै उत्पादित खेलाडीले राष्ट्रिय स्तरको फ्रेन्चाइज क्रिकेटमा स्थापित हुने अवसर पाएको सन्देश दिएको छ ।
ग्रासरुट क्रिकेट लगानीले राष्ट्रिय पहिचान
डीसीएबाट प्रशिक्षण लिएका यी ९ खेलाडीको सफलता व्यक्तिगत मिहिनेत र प्रतिभाको परिणाम मात्र होइन, स्थानीय स्तरमा क्रिकेटको जग बलियो बनाउन गरिएको निरन्तर प्रयासको उपलब्धिसमेत हो । डीसीएका अध्यक्ष तथा व्यवस्थापकहरूका अनुसार खेलाडीलाई सुरुआती चरणदेखि नै प्रशिक्षण, प्रतिस्पर्धा र उचित अवसर उपलब्ध गराउने प्रयासले उनीहरूलाई प्रादेशिक टोली, उमेर समूहका राष्ट्रिय टोली, नेपाल ‘ए’ र विश्वकप हुँदै एनपीएलसम्म पुर्याउन सहयोग गरेको छ ।
डीसीएले लामो समयदेखि सुदूरपश्चिममा क्रिकेट विकास, खेलाडी उत्पादन र व्यावसायिक क्रिकेटको वातावरण निर्माणमा योगदान दिँदै आएको छ । खेलाडीलाई स्थानीय स्तरबाटै पहिचान गरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसम्म पुर्याउने अभियानमा एकेडेमी सक्रिय छ । एकेडेमीले आफ्ना खेलाडीको उपलब्धिलाई संस्थागत सफलताका रूपमा लिएको छ । ‘होम अफ च्याम्पियन्स’ अर्थात् च्याम्पियनहरूको घर भन्ने पहिचानलाई खेलाडीको प्रदर्शनले थप बलियो बनाउँदै लगेको एकेडेमीको विश्वास छ ।
एनपीएलमा सुदूरपश्चिमका दुई दर्जनभन्दा बढी खेलाडी विभिन्न टोलीबाट खेलिरहेका छन् । त्यसमध्ये डीसीएका ९ खेलाडीको सहभागिताले सुदूरपश्चिम नेपाली क्रिकेटको उर्वरभूमिमा स्थापित हुँदै गएको देखाउँछ । डोटीको गाउँबाट क्रिकेट सपना बोकेर अघि बढेका लोकेशदेखि विश्वकपमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने शेरसम्मको यात्रा एउटै सन्देश दिन्छ, प्रतिभालाई समयमै पहिचान गर्ने, अवसर दिने र निरन्तर प्रशिक्षणको वातावरण बनाउने हो भने स्थानीय स्तरबाटै राष्ट्रिय/अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटका स्टार उत्पादन गर्न सकिन्छ ।
सुदूरपश्चिमको क्रिकेट भविष्य अब सम्भावनामा मात्र सीमित छैन, मैदानमा देखिन थालेको छ । एनपीएलमा चम्किरहेका यी खेलाडीको सफलता नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणा र डीसीएको ग्रासरुट क्रिकेट अभियानका लागि सुखद उपलब्धि बनेको छ ।
टेकराज जोशी कान्तिपुरका धनगढी संवाददाता हुन्।