डिजिटल लेन्डिङदेखि एआईसम्मका प्रविधि प्रदर्शन गरिएको सोकेसले वित्तीय नवप्रवर्तन, डेटा सुरक्षा र समावेशी सेवाबारे बहस बढाएको छ ।
काठमाडौँ — नेपाल राष्ट्र बैंकले बालुवाटारस्थित आफ्नै कार्यालय परिसरमा ‘फिनटेक इन्नोभेसन सोकेस’ कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । वित्तीय क्षेत्रमा नवीन प्रविधिको प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको राष्ट्र बैँकले जनाएको छ ।
सोमबार दिनभर सञ्चालन भएको यस कार्यक्रममा विभिन्न प्रविधि कम्पनीले २७ वटा बुथमार्फत आफ्ना डिजिटल वित्तीय नवप्रवर्तनको प्रदर्शनी गरेका थिए । प्रदर्शनीमा डिजिटल लेन्डिङ, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, ओपन बैंकिङ, साइबर सुरक्षा र क्लाउड सेवाजस्ता विषय समावेश थिए ।
प्रदर्शनीका साथै विभिन्न फिनटेक कम्पनीले आफ्ना नवप्रवर्तनबारे प्रस्तुतीकरण दिए । साथै ‘डिजिटल लेन्डिङ एन्ड क्रेडिट फर द अन्डरसर्भ्ड’ शीर्षकमा प्यानल छलफलसमेत सञ्चालन भएको थियो ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर डा. विश्वनाथ पौडेलले फिनटेक नवप्रवर्तनलाई प्रोत्साहन गर्न नियामकीय व्यवस्था सुदृढ बनाइँदै लगिएको बताए । बैंक तथा वित्तीय संस्था, प्रविधि कम्पनी र नियामक निकायबीचको सहकार्यले मात्र डिजिटल वित्तीय प्रणाली प्रभावकारी हुने उनको भनाइ थियो ।
गभर्नर पौडेलले एआई, क्लाउड कम्प्युटिङ र डेटा एनालिटिक्सजस्ता प्रविधिको प्रयोगले वित्तीय सेवाको पहुँच र गुणस्तर बढाउने उल्लेख गरे । राष्ट्र बैंकले डिजिटल फाइनान्स इनोभेसन हब स्थापना, रेगुलेटरी स्यान्डबक्सको कार्यान्वयन र फिनटेक रणनीति अघि बढाएको जानकारीसमेत उनले दिए ।
सोही कार्यक्रमका सहभागी वित्तीय-प्रविधि कम्पनी ‘वान प्वइन्ट’का प्रताप श्रेष्ठले वाणिज्य बैंकहरूलाई एपीआई म्यानेजमेन्ट प्लाटफर्म उपलब्ध गराइरहेको बताए । नेपालका बैंकमा प्रविधि उपलब्ध भए पनि ओपन बैंकिङ र डेटा सेयरिङका लागि स्पष्ट प्रोटोकल र नियमनको आवश्यकता रहेको उनले औंल्याए । ‘ग्राहकको डेटा सेयर गर्दा सोही ग्राहकको सहमति र स्पष्ट मापदण्ड हुनुपर्छ,’ उनले भने ।
त्यस्तै, ‘थर्ड फ्याक्टर एआई’का निशेष सुवेदीले आफ्नो कम्पनीले एआईमा आधारित पहिचान प्रमाणीकरण र केवाईसी सोलुसनमा काम गरिरहेको जानकारी दिए । अनुहार र कागजात प्रमाणीकरण गरी तेस्रो फ्याक्टरमार्फत वित्तीय संस्थामा डिजिटल अनबोर्डिङ सहज बनाइएको उनले बताए ।
कार्यक्रम आयोजना गर्नुको उद्देश्यबारे राष्ट्र बैंकका भुक्तानी प्रणाली विभागका कार्यकारी निर्देशक निश्चल अधिकारीले आफ्ना भनाइ राखे थिए । नेपाल राष्ट्र बैंकले स्थापना गरेको ‘डिजिटल स्यान्डबक्स’ मा आवेदन आह्वान गर्नुअघि बजारका नवप्रवर्तन र विषयहरू बुझ्न यो सोकेस आयोजना गरिएको उनले स्पष्ट पारे ।
सरोकारवालाहरूबीच नेटवर्किङ गराउन र डिजिटल फाइनान्स इनोभेसन हबमार्फत गैर-नियामकीय मार्गदर्शन दिन सहयोग पुर्याउने उदेश्यले कार्यक्रम आयोजना गरिएको राष्ट्र बैंकका भुक्तानी प्रणाली विभागका कार्यकारी निर्देशक निश्चल अधिकारी अधिकारीले बताए । नयाँ आइडिया र प्रविधिलाई नियामकीय छुटसहित परीक्षण गर्ने वातावरण बनाउन राष्ट्र बैंक तत्पर रहेको उनले उल्लेख गरे ।
सजना बराल कान्तिपुरमा कार्यरत पत्रकार हुन् । उनी सञ्चार,सूचना प्रविधि बिटमा कलम चलाउँछिन् ।
.jpg)
.jpg)