विश्वभर लाखौँ वेबसाइटमा प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा पिएचपी मा गम्भीर साइबर सुरक्षा कमजोरीहरू फेला परेपछि वेबसाइट सञ्चालकहरूलाई तत्काल सुरक्षा उपाय अपनाउन चेतावनी दिइएको छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को सहयोगमा पत्ता लागेका यी कमजोरीले सम्भावित साइबर आक्रमणको जोखिम बढाएको प्रविधि विज्ञहरूले बताएका छन्।
बीबीसीकी प्रविधि तथा एआई सम्पादक जोए क्लाइनम्यानका अनुसार, यी कमजोरी वर्षौँदेखि पिएचपी प्रणालीमा रहँदै आएका थिए।
मानिसका लागि तिनको दुरुपयोग गर्न कठिन भए पनि एआई प्रविधिको विकाससँगै यस्ता कमजोरी पत्ता लगाउने र तिनको फाइदा उठाउने प्रयास सहज हुन सक्ने चिन्ता बढेको छ।
सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै विश्वका विभिन्न वेबसाइटले सावधानीका रूपमा आफ्ना सेवा बन्द गरेका छन्। यद्यपि, उपलब्ध विवरणअनुसार यी कमजोरी प्रयोग गरेर सफल साइबर आक्रमण भएको पुष्टि भएको छैन।
साइबर सुरक्षा कम्पनी क्लाउडफ्लेयर र पालो अल्टो नेटवर्क्सले भने यी कमजोरीसँग सम्बन्धित लाखौँ प्रयास भएको जानकारी दिएका छन्।
ती प्रयासमध्ये कुनै सफल भए वा नभएको विषयमा स्पष्ट जानकारी आउन अझै समय लाग्न सक्ने बताइएको छ।
कमजोरी समाधान गर्न सुरक्षा अपडेट जारी
पिएचपी को व्यवस्थापन गर्ने संस्थाले कमजोरी पहिचान भएपछि त्यसको समाधानका लागि सुरक्षा अपडेट जारी गरेको छ। तर उक्त समाधान एज्ए को पछिल्लो संस्करणमा मात्र लागू हुने भएकाले पुराना संस्करण प्रयोग गरिरहेका वेबसाइटले पहिले प्रणाली अपग्रेड गर्नुपर्ने हुन्छ।
यसले केही वेबसाइट सञ्चालकका लागि प्राविधिक रूपमा जटिल र खर्चिलो काम सिर्जना गर्न सक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।
एआईले जोखिम पहिचान गर्न पनि सक्छ, बढाउन पनि
बेलायतको सरे विश्वविद्यालयका प्राध्यापक एलन वुडवर्डले सुरक्षा कमजोरीबारे सर्वसाधारणलाई समयमै जानकारी दिनु र त्यही जानकारीबाट साइबर अपराधीले फाइदा उठाउन सक्ने जोखिम रोक्नु चुनौतीपूर्ण भएको बताएका छन्।
उनका अनुसार सुरक्षा कमजोरी सार्वजनिक हुँदा वेबसाइट सञ्चालकलाई सुरक्षा अपडेट गर्न अवसर मिल्छ, तर आक्रमणकारीले पनि त्यही जानकारी प्रयोग गर्न सक्छन्।
क्विन मेरी विश्वविद्यालयकी जिम्मेवार एआईसम्बन्धी प्राध्यापक जिना नेफले भने एआईको सहयोगमा अनुसन्धानकर्ताहरूले कमजोरी पहिचान गरी समाधान तयार पार्न र प्रणाली सुरक्षित बनाउन काम गरेको घटनालाई सकारात्मक रूपमा हेरेकी छन्।
वेबसाइट सञ्चालकलाई तत्काल अपडेट गर्न आग्रह
साइबर सुरक्षा अधिकारीहरूले वेबसाइट सञ्चालकलाई पिएचपीका कमजोरी समाधान गर्न र आवश्यक सुरक्षा अपडेट तत्काल लागू गर्न आग्रह गरेका छन्।
विज्ञहरूका अनुसार, एआईको प्रयोगले साइबर सुरक्षा अनुसन्धानलाई प्रभावकारी बनाउन सक्ने भए पनि यही प्रविधि गलत उद्देश्य भएका व्यक्तिले प्रयोग गर्न सक्ने जोखिम पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
हालसम्म यी कमजोरीबाट ठूलो आक्रमण भएको पुष्टि नभए पनि विश्वभरका वेबसाइटले समयमै सुरक्षा उपाय अपनाउनु आवश्यक देखिएको छ।
प्रकाशित: ६ कार्तिक २०८३ १४:३५ शुक्रबार
.png)
