.jpg)
‘इन्जिनियर बनेपछि गाउँमै ठूलो महल बनाउँछु आमा, अब हाम्रो दुःखका दिन सकिन्छन्।’
रामसुनर यादवका छोरा बिकेश यादवले आफ्नी आमा निर्मला यादवसँग गरेको यो वाचा आज सुन्दरपुर गाउँको हावामा अझै गुञ्जिरहेको छ। तर, त्यो सपना पूरा हुन पाएन।
इन्जिनियर बनेर परिवारको सहारा बन्ने र गाउँमै सुन्दर घर बनाउने बिकेशको रहर मकवानपुरको भीमफेदीस्थित चिसापानीस्थित पहाडको पाखामा सदाका लागि अस्तायो। अब न बिकेश घर फर्किनेछन्, न उनको हातबाट त्यो सपनाको महल ठडिनेछ।
सर्लाहीको चक्रघट्टा गाउँपालिका–४ सुन्दरपुरमा अहिले एउटा परिवारको मात्र होइन, सिंगो गाउँको सपना र खुसी लुटिएको छ।
छठ पर्व मनाउन काठमाडौंबाट घर फर्किँदै गरेका एकै गाउँका १४ जनाको विद्युतीय गाडी दुर्घटनामा मृत्यु भएपछि सुन्दरपुर शोकको अथाह सागरमा डुबेको छ। गाउँका घरघरमा चुल्हो निभेका छन्, आँगन सुनसान छन् र हरेक घरमा आँसुको भेल बगेको छ।
बुबाको मृत्युपछि परिवार सम्हाल्ने सपना
करिब १२ वर्षअघि परिवारको जीविकोपार्जनका लागि भारतको चण्डीगढ पुगेका रामसुनर यादवको उतै मृत्यु भयो। श्रीमान् गुमाएपछि निर्मला यादवका काँधमा तीन छोराको पालनपोषण र भविष्य निर्माणको जिम्मेवारी आइपर्यो। जेठा अवधेश, माइला बिकेश र कान्छा सुदेश गरी तीन छोराको भविष्य नै उनको जीवनको एक मात्र उद्देश्य बन्यो ।
समयक्रममा जेठा छोरा अवधेशको पुनम यादवसँग विवाह भयो। उनीहरूका तीन छोरी अनु, शिक्षा र दिपिका जन्मिए। परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्ने उद्देश्यले अवधेश श्रीमती, छोरीहरू र दुई भाइलाई साथमा लिएर काठमाडौंको टिकाथली पुगे। त्यहाँ उनले तरकारी तथा फलफूलको व्यापार सुरु गरे।
गाउँको सरकारी विद्यालयमा अध्ययन गरिरहेका माइला भाइ बिकेशलाई उनले काठमाडौंमै लगेर इन्जिनियरिङ पढाउने निर्णय गरे। आर्थिक संघर्षका बीच पनि भाइको पढाइमा कुनै कमी हुन नदिने उनको प्रयास थियो।
बिकेशले काठमाडौंको साँखुस्थित शङ्करापुर पोलिटेक्निकल इन्स्टिच्युटमा इन्जिनियरिङ अध्ययन पूरा गरे। पढाइमा लगनशील, मिहिनेती र मिलनसार स्वभावका बिकेशलाई गाउँलेहरू मायाले ‘कइला’ भनेर बोलाउँथे। इन्जिनियरिङ सकेपछि उनी लोकसेवाको तयारीमा जुटेका थिए। परिवारले अब दुःखका दिन सकिने आशा गर्न थालेको थियो।
बिकेशका बाल्यकालदेखिका साथी सोही गाउँका रविन यादव पनि इन्जिनियर हुन्। दुर्घटनाको खबरपछि साथीको अवस्था बुझ्न र उनको गाउँ पुग्न आएका रविनका लागि पनि यो वियोग असह्य बनेको छ।
सँगै पढेका, सँगै भविष्यका सपना बुनेका साथी अब कहिल्यै फर्केर आउने छैनन् भन्ने यथार्थ स्वीकार गर्न उनलाई कठिन भइरहेको छ।
छठ पर्व नजिकिँदै थियो। गाउँमा पर्वको रौनक थियो। आफन्तसँग भेटघाट गर्ने र परिवारसँगै छठ मनाउने उत्साहले सबैलाई घर फर्किने हतारो थियो।
बुधबार आमा निर्मलाको फोन आएपछि अवधेशले श्रीमती पुनम, तीन छोरी र दुई भाइ सुदेश तथा बिकेशलाई गाउँ फर्काउने तयारी गरे। आठ महिनाकी गर्भवती पुनमसहित परिवारका सदस्यहरू मधेश प्रदेश ०३–००१ ज ०८८० नम्बरको विद्युतीय हाइसमा चढे।
गाडीमा ठाउँ अभाव भएकाले अवधेश भने भोलिपल्ट आउने योजनामा थिए। उनले घरमा फोन गरेर आफू पछि आउने जानकारीसमेत गराएका थिए। सायद उनलाई के थाहा, आफूले घर पठाएका परिवारका सदस्यहरूसँग त्यो नै अन्तिम बिदाइ हुनेछ।
बुधबार मध्यराततिर काठमाडौंबाट छुटेको हाइस बिहीबार बिहान करिब ५ः४५ बजे मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका–६ चिसापानीमा दुर्घटनामा पर्यो। त्यसपछि अवधेशको संसार एकैपटक उजाडियो।
श्रीमती पुनम, तीन छोरी अनु, शिक्षा र दिपिका तथा दुई भाइ बिकेश र सुदेश- एकैपटक परिवारका छ जना सदस्य गुमाउनु पर्दा उनको पीडालाई शब्दमा बयान गर्न कठिन छ।
छोराहरूको भविष्यका लागि जीवनभर संघर्ष गरेकी निर्मला यादव अहिले आफ्नै भाग्यलाई धिक्कार्दै छिन्। काखका छोराहरू र आँखाका नानीजस्ता नातिनीहरू गुमाएकी उनी कहिले मूर्छित हुन्छिन् त कहिले परिवारका सदस्य खोज्दै बर्बराउँछिन्।
‘मेरो छोरा इन्जिनियर बनेर गाउँमै ठूलो महल बनाउँछु भन्थ्यो। कहाँ गयो त्यो वाचा? अब मेरो घर कसले बनाइदिन्छ? मेरा बिकेश, सुदेश, बुहारी र नातिनीहरू कहाँ छन्?’ भन्दै उनी विलाप गरिरहन्छिन्।
उनका लागि त्यो घर अब इँटा, सिमेन्ट र छानाले बनेको संरचना मात्र होइन, परिवारका सदस्यहरूको सम्झना बोकेको एउटा रित्तो संसार बनेको छ।
जुन छोराको कमाइ र सफलताले बुढेसकालको सहारा मिल्ने आशा थियो, त्यही छोरा आज आमाको काखमा फर्किन नसक्ने गरी टाढिएको छ। जुन नातिनीहरूको हाँसोले घर उज्यालो हुन्थ्यो, तिनै नातिनीहरूको सम्झनाले अहिले आँगन रित्तिएको छ।
अवधेशका लागि पनि जीवनको सबैभन्दा ठूलो बज्रपात यही बनेको छ। श्रीमती, छोरीहरू र दुई भाइ गुमाएका उनी अब कसका लागि संघर्ष गर्ने? कसका लागि पसिना बगाउने? उनको भविष्यका सबै योजना एकै दुर्घटनाले तहसनहस पारिदिएको छ।
अर्को परिवारको पीडा, बाँचेको एउटा बालक
सुन्दरपुरको अर्को परिवारमा पनि उस्तै कहालीलाग्दो अवस्था छ। प्रमोद यादवका २६ वर्षीय छोरा गुडु यादव र २४ वर्षीया बुहारी गायत्री देवी यादवले पनि दुर्घटनामा ज्यान गुमाए।
तर, यो परिवारको पीडाबीच एउटा सानो आशाको किरण बाँकी छ। दुर्घटनाका क्रममा गाडीको झ्यालबाट बाहिर फालिएका पाँच वर्षीय छोरा सक्षम यादव सकुशल बाँचेका छन्। तीन वर्षीय छोरा सुजन यादव भने घाइते भएका छन्।
आमाबुबाको माया र काखबाट वञ्चित भएका यी बालकहरूको भविष्यले अहिले गाउँलेलाई झन् भावुक बनाएको छ। बाल्यकालमै अभिभावक गुमाएका उनीहरूले जीवनभर यो दुर्घटनाको पीडा बोकेर बाँच्नुपर्नेछ।
दुर्घटनामा रामसुनर यादवका छोरा २५ वर्षीय बिकेश यादव र १६ वर्षीय सुदेश यादव, अवधेशकी श्रीमती पुनम यादव तथा उनका तीन छोरी अनु, शिक्षा र दिपिकाको मृत्यु भएको छ।
त्यसैगरी गुडु यादव र गायत्री देवी यादव, निरसु रायका छोरा ४० वर्षीय राकेश राय र १४ वर्षीय नाति रोहन राय, चन्देश्वर रायका २५ वर्षीय छोरा सुबोध राय, निरस रायका २५ वर्षीय छोरा रामदुलार राय, अमिरी रायका २५ वर्षीय छोरा रामप्रवेश राय तथा चालक सर्लाहीको कविलासी नगरपालिका–८ का ३० वर्षीय रविशंकर मण्डलले ज्यान गुमाएका छन्।
दुर्घटनामा ६ जना घाइते भएका छन्। घाइतेमध्ये मुकेश राय, देवेन्द्र राय, गुडु यादवका पाँच वर्षीय छोरा सक्षम, तीन वर्षीय छोरा सुजन र अवधेश यादवका १६ महिने छोरा सुदिपसमेत रहेका छन्। उनीहरूको अस्पतालमा उपचार भइरहेको जनाइएको छ।
शुक्रबार अबेर साँझ मृतकका शव गाउँ ल्याइएपछि सुन्दरपुरमा शोकको अर्को लहर फैलियो। एउटै गाउँका १२ जनाको सामूहिक अन्त्येष्टि गरियो। अवधेश यादवले आफ्नी गर्भवती श्रीमती, तीन छोरी र दुई भाइ गरी घरका छ जना सदस्यको काजकिरिया गर्नुपर्ने अवस्था आयो। चालकको शव उनको गाउँ कविलासी लगियो भने रामप्रवेश यादवको शव परिवारका सदस्यहरू बसोबास गर्दै आएको मलंगवा लगियो।
अन्त्येष्टिमा वरपरका हजारौँ गाउँले सहभागी भए। घाटमा उपस्थित कसैका आँखामा आँसु रोकिएनन्। कसैले प्रियजनको अन्तिम दर्शन गर्दै थिए त कसैले आफ्ना आफन्तको चिताबाट उठेको धुवाँसँगै जीवनभरका सम्झना बिदाइ गरिरहेका थिए।
सडक सुरक्षामाथि उठेको गम्भीर प्रश्न
यस दुर्घटनाले एउटा गाउँलाई मात्र शोकमा डुबाएको छैन, नेपालको सार्वजनिक यातायात र सडक सुरक्षाको अवस्थामाथि पनि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।
प्रारम्भिक विवरणअनुसार विद्युतीय हाइसमा स्वीकृत क्षमताभन्दा बढी यात्रु सवार रहेको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। तर दुर्घटनाको वास्तविक कारण, सवारीको अवस्था, चालकको जिम्मेवारी र यात्रु क्षमतासम्बन्धी विषय आधिकारिक अनुसन्धानबाट पुष्टि हुन बाँकी छ।
पर्वका बेला घर फर्किने यात्रुको चाप, सवारीसाधनको क्षमता, चालकको अवस्था र सडक सुरक्षाको प्रभावकारी अनुगमन हुन नसक्दा यस्ता दुर्घटनाले भयावह मानवीय क्षति निम्त्याउने जोखिम रहन्छ। चिसापानीको घटनाले सम्बन्धित निकायलाई सवारी सुरक्षाका मापदण्ड कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न फेरि एकपटक झकझक्याएको छ।
अधुरो सपनाको साक्षी बनेको सुन्दरपुर
छठ पर्व भनेको परिवार भेटघाट, आत्मीयता, आस्था र खुसी साटासाट गर्ने पर्व हो। तर यस वर्ष सुन्दरपुरका लागि छठको अर्थ नै बदलिएको छ। जहाँ घरघरमा दीप बालिनुपर्ने थियो, त्यहाँ शोकको अँध्यारो छ। जहाँ परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा बसेर पर्व मनाउनुपर्ने थियो, त्यहाँ आफन्तका तस्बिर र सम्झनाले घर भरिएका छन्।
बिकेशले इन्जिनियर बनेर गाउँमा महल बनाउने सपना देखेका थिए। आमाको दुःख कम गर्ने, परिवारलाई सुख दिने र आफ्नो गाउँमा केही गरेर देखाउने उनको चाहना थियो। तर, उनको सपना पूरा हुन पाएन। उनले बनाउन चाहेको घर अब आमाको आँसु र परिवारको पीडाबीच एउटा अधुरो कल्पना बनेर रहनेछ।
कहिल्यै नसकिने गरी उजाडिएको अवधेशको परिवार, छोराको प्रतीक्षामा छटपटाइरहेकी निर्मला र अभिभावकविहीन बनेका साना बालबालिकाहरू सुन्दरपुरको यो त्रासदीका जीवित कथा हुन्।
आज सुन्दरपुरका सडक सुनसान छन्, घरका आँगन रित्तिएका छन् र चुल्होहरू निभेका छन्। गाउँलेहरूका आँखामा एउटै प्रश्न छ— छठको खुसी बोकेर घर फर्किएका आफ्ना मान्छे किन कहिल्यै नफर्किने गरी बाटोमै हराए?
चिसापानीको त्यो बिहानले सुन्दरपुरबाट १४ जनाको जीवन मात्र खोसेन, कैयौँ परिवारका सपना, भविष्य र पुस्तौँसम्म रहने खुसीसमेत खोसेर लग्यो। अब त्यहाँ बाँकी छन् त केवल सम्झना, आँसु र कहिल्यै निको नहुने घाउ।
बिकेशको इन्जिनियर बन्ने सपना पूरा भयो, तर उनले देखेको घरको सपना अधुरै रह्यो। सुन्दरपुरले एउटा इन्जिनियर मात्र गुमाएन, आफ्नो भविष्यको एउटा उज्यालो सम्भावना पनि गुमायो।
प्रकाशित: २८ कार्तिक २०८३ ०८:०७ शनिबार
.png)