२२ कात्तिक, काठमाडौं । धादिङ सदरमुकामलाई पृथ्वी राजमार्गसँग जोड्न धादिङका सबै स्थानीय तहको संयुक्त पहलमा पन्टुन ब्रिज (पानीमा तैरिने पुल) जडान सुरु गरिएको छ ।
धादिङको नीलकण्ठ नगरपालिका प्रमुख भीमप्रसाद ढुंगानाका अनुसार जिल्लाका १३ वटै स्थानीय तहको लागत साझेदारीमा तत्कालका लागि यातायात सुरु गर्ने गरी यस्तो पुल जडान गर्न लागिएको छ । पन्टुन ब्रिज अस्थायी प्रबन्ध हो । जुन पानीको बहाब कम भएको हिँउदयाममा मात्र सञ्चालनयोग्य हुन्छ ।
यहाँ पन्टुन पुल जडानका लागि आवश्यक ड्रम र संरचना भने बर्दिया राजापुरबाट धादिङ पुर्याइएको छ । राजापुरको पन्टुनमा कुल ३३ वटा ड्रम रहेकोमा तीन ड्रम यसअघि नै बाढीले बगाएको बताइएको छ । धादिङमा भने २४ ड्रम ल्याइएको छ ।
प्राविधिकले गरेको जाँचपासले उक्त संख्यामा ड्रम जोड्दा नदी वारपार हुने बताएपछि सोही संख्यामा पुल पार्टहरू ढुवानी गरिएको अध्यक्ष ढुंगानाले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार एक कन्टेनरमा दुइटा पार्टमात्र ढुवानी गर्न सम्भव भएको छ । सोही अनुसार रकम भुक्तानी गरी पुल संरचना धादिङ ल्याइएको उनले जानकारी दिए । यो पन्टुनले बर्दिया राजापुरमा ठूलो सेवा दिएको थियो ।
कर्णाली नदीमाथि कोठियाघाटमा पक्की पुल निर्माण हुनुअघि सोही पन्टुनले यातायात सुविधा दिएको थियो । असोज २०७१ मा सोही स्थानमा पक्की पुल उद्घाटन गरिएको थियो । त्यसयता पन्टुन थन्किएर जीर्ण अवस्थामा थियो ।
यसरी प्रयोगविहीन पुल क्षमता केही कम भए पनि प्रयोग गर्न योग्य रहेको प्राविधिकले बताएपछि धादिङमा जडान गर्ने निर्णय गरिएको उनले जानकारी दिए । पन्टुन राजापुर सिँचाइ व्यवस्थापन कार्यालय मातहत थियो ।
स्थानीय तहले सिँचाइ विभाग र मन्त्रालयबाट समेत सिफारिस लिई फुर्केखोलामा जडानका लागि अन्तिम तयारी गरिएको मेयर ढुंगानाले बताए ।
उनका अनुसार भाइटीकाको भोलिपल्टदेखि जडान थालिने छ । अहिले पुलका पार्टहरूको मर्मत र रङरोगनको काम जारी छ भने पुलसम्म पहुँचमार्ग निर्माणको कामसमेत भइरहेको छ । प्राविधिकहरूको सल्लाह अनुसार पन्टुनबाट पहिलो चरणमा हलुका सवारीसाधन र अत्यावश्यक सेवाका सवारी आगावमन गराइने छ । त्यसपछि मात्र भारी सवारीसाधन परीक्षण गरिने छ ।
१० भदौको विनाशकारी बाढीले फुर्केखोला पुल बगायो । त्यसपछि पृथ्वीराजमार्गसँग धादिङ सदरमुकाम जाने मार्ग विच्छेद भयो । यसले धादिङ र गोरखाका कतिपय गाउँको यातायात सेवामा अवरोध आएको छ ।
अहिले अस्थायी विकल्पबाट यातायात चलाइए पनि त्यसले यात्रुलाई सास्तीमात्र भएको छैन, महँगी बढाएको छ भने स्थानीय उत्पादनले बजार पाउन सकेको छैन ।
मेयर ढुंगानाका अनुसार फुर्के खोलामा शीघ्र पुल बनाउनुपर्ने आवश्यकता भए पनि त्यसमा काम नै नथालिएपछि स्थानीय सरकारहरू मिलेर अस्थायी जोहो गर्न थालिएको हो ।
यस स्थानमा छिटो स्थायी पुल निर्माण गर्न निरन्तर दबाब भने कायम राखिने उनको भनाइ छ । उनका अनुसार अस्थायी पन्टुन निर्माणमात्र ३०–३५ लाखसम्म लागत लाग्ने छ ।
‘स्थायी पुल वा बेलिब्रिज स्थानीय तहको क्षमताले जडान गर्न नसकिने भयो,’ उनले भने, ‘सोहीकारण संघीय सरकारले छिटो पहल लिओस् ।’
कुनै बेला बर्दियाको चिनारी पन्टुन पुल बनेको थियो । बर्दिया राजापुर क्षेत्र वारपार गराउन गेरुवा नदीमा यस पुलले १४ वर्ष सेवा दिएको थियो । २०५६ देखि २०७० सालसम्म निरन्तर यो पुलले बर्दियामा सेवा दिएको हो । यो पुललाई कात्तिकदेखि जेठसम्म नदीमाथि राखेर यातायात सेवा चलाइएको थियो । सोहीकारण स्थानीयहरू पन्टुनलाई राजापुरको बरदान मान्थे ।
तत्कालीन समयमा एसियाली विकास बैंकको करिब ७ करोड ऋण सहयोगमा यो पुल भित्र्याइएको हो । चिनियाँ प्रविधिको यो पुललाई लामो समय मर्मत नगरिएका कारण कतिपय ड्रममा खिया लाग्ने र प्वाल पर्ने समस्या देखिएको थियो ।
पन्टुन व्यवस्थापन राजापुर सिँचाइ आयोजनालाई समेत समस्याका रूपमा देखिएको थियो । धादिङमा पुन: प्रयोग तयारीले एक दशकभन्दा लामो समयपछि पन्टुन फेरि सेवामा फर्किने भएको छ ।
आर्थिक पत्रकारितामा सक्रिय पुरी पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन विषयमा कलम चलाउँछन् ।