इजरायलका राष्ट्रपति इसाक हर्जोगले पूर्वप्रधानसेनापति गादी आइजेनकोटलाई नयाँ सरकार गठन गर्ने जिम्मेवारी दिएका छन्। वर्तमान प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई पछि पार्दै राष्ट्रपति हर्जोगले विपक्षी नेता आइजेनकोटलाई सरकार गठनका लागि छनोट गरेका हुन्।
राष्ट्रपति हर्जोगले शनिबार साँझ आइजेनकोटलाई आफ्नो निर्णयबारे जानकारी गराएका थिए। राष्ट्रपतिको प्रवक्ताका अनुसार आइतबार औपचारिक समारोहबीच उनलाई सरकार गठनको जिम्मेवारी हस्तान्तरण गरिनेछ।
अक्टोबर २७ मा सम्पन्न आम निर्वाचनमा कुनै पनि पक्षले स्पष्ट बहुमत हासिल गर्न नसकेपछि नयाँ सरकार गठनको जिम्मेवारी कसलाई दिने भन्ने विषयमा राष्ट्रपति हर्जोगले विभिन्न राजनीतिक दलसँग परामर्श गरेका थिए। उक्त परामर्शमा ६७ जना सांसदले आइजेनकोटको पक्षमा समर्थन जनाएका थिए भने नेतान्याहुको पक्षमा ४६ सांसद मात्रै उभिएका थिए।
आइजेनकोट नेतृत्वको चारदलीय गठबन्धनले निर्वाचनमा ४८ सिट जितेको थियो। नेतान्याहुको दक्षिणपन्थी तथा धार्मिक गठबन्धनले ५३ सिट प्राप्त गरेको थियो। इजरायलको संसद् नेसेटमा कुल १२० सिट रहेकाले सरकार गठन गर्न कम्तीमा ६१ सिट आवश्यक पर्छ। यसपटक अरब नेतृत्वका दलहरूले समेत ऐतिहासिक रूपमा १९ सिट जितेका छन्।
सरकार गठनका लागि आइजेनकोटले २८ दिनको समय पाएका छन्। आवश्यक परे थप १४ दिन समय थप गर्न सकिनेछ। तर, अरब नेतृत्वका दलहरूको समर्थनबाट ६७ सिट पुग्ने अवस्था रहे पनि आइजेनकोटले उनीहरूसँग मिलेर सरकार गठन नगर्ने बताउँदै आएका छन्।
उनका लागि अर्को विकल्प भनेको अतिरूढिवादी यहुदी दल युनाइटेड टोरा जुडाइज्म र शासको समर्थन जुटाउनु हो। यी दुई दलको समर्थन प्राप्त भएमा उनको गठबन्धनले संसद्मा आवश्यक ६१ सिट पुर्याउन सक्छ। त्यस्तै, संसद्मा विश्वासको मत प्राप्त गर्न सके ६१ सिटको प्रत्यक्ष समर्थनबिना पनि अल्पमतको सरकार गठन गर्ने सम्भावना रहन्छ।
आइजेनकोटले सन् २०१५ देखि २०१९ सम्म इजरायली सेनाको नेतृत्व गरेका थिए। गाजामा सन् २०२३ अक्टोबरदेखि सुरु भएको इजरायलको युद्धको पहिलो आठ महिनासम्म उनी नेतान्याहुको युद्ध मन्त्रिपरिषद्मा पर्यवेक्षकका रूपमा समेत सहभागी थिए।
यसबीच अरब नेतृत्वका दलका वरिष्ठ नेता अहमद तिबीले आइजेनकोटलाई सरकार गठनको जिम्मेवारी दिने निर्णय अपेक्षित रहेको प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनले अरब दलहरूको प्राथमिकता नेतान्याहु, इतामार बेन-गभिर र बेजालेल स्मोट्रिच नेतृत्वको सरकारलाई सत्ताबाट हटाउनु रहेको बताएका छन्।
उता नेतान्याहुले भने अरब नेतृत्वका दलहरूको समर्थनमा बन्ने विपक्षी सरकारप्रति आपत्ति जनाएका छन्। उनले यस्तो सरकार इजरायलका लागि घातक हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
यदि आइजेनकोटले निर्धारित समयमा सरकार गठन गर्न नसके राष्ट्रपति हर्जोगले अर्को उम्मेदवारलाई जिम्मेवारी दिन सक्नेछन्। दोस्रो उम्मेदवार पनि असफल भएमा संसद्का बहुमत सांसदले तेस्रो उम्मेदवार अघि सार्न सक्ने व्यवस्था छ। त्यसबाट पनि सरकार गठन हुन नसके ९० दिनभित्र नयाँ निर्वाचन गर्नुपर्नेछ। त्यस्तो अवस्थामा नेतान्याहु कामचलाउ प्रधानमन्त्रीका रूपमा कायम रहनेछन्।
