अमेरिकामा सन् २०२६ को महत्त्वपूर्ण मध्यावधि निर्वाचनको अन्तिम घडी नजिकिँदै गर्दा डेमोक्र्याटिक पार्टीले आफ्ना सबैभन्दा प्रभावशाली र प्रखर वक्ता, पूर्व राष्ट्रपति बाराक ओबामालाई चुनावी मैदानमा पूर्ण रूपमा उतारेको छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको बाँकी अवधिमा कङ्ग्रेसको शक्ति सन्तुलन कसको हातमा रहने भन्ने निर्णय गर्ने यस निर्वाचनमा ओबामाको आक्रामक उपस्थिति डेमोक्रेट्सका लागि ठूलो ऊर्जा बनेको छ। पूर्व राष्ट्रपति ओबामाले ट्रम्प प्रशासनको नीति, विदेश नीतिमा भएका त्रुटि र अधिनायकवादी शैलीमाथि निरन्तर प्रहार गरिरहेका छन्।
उनले जर्जियाको चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्दै यो निर्वाचन ट्रम्प प्रशासनका ‘मूर्खतापूर्ण कदमहरू’ रोक्ने र प्रणालीको ‘सर्किट ब्रेकर’ अन गर्ने अन्तिम र उत्तम अवसर भएको बताएका छन्। यसैबिच, डेमोक्र्याटिक नेसनल कमिटी (डीएनसी) ले ओबामाको चर्चित नारा ‘आशा’ लाई पुनः जीवित गर्दै एक नयाँ डिजिटल विज्ञापन अभियान पनि सार्वजनिक गरेको छ।
ओबामाको यो चुनावी फिर्ती केवल भाषणहरूमा मात्र सीमित छैन। उनले पार्टीका लागि अनलाइन अभियान, प्रत्यक्ष चन्दा सङ्कलन र विभिन्न राज्यहरूमा पुगेर उम्मेदवारहरूको पक्षमा मत माग्ने काम गरिरहेका छन्। उनले हालै मात्र सिनेटर जोन ओसोफ, ट्रोय ज्याक्सन, गभर्नरका उम्मेदवारहरू जोस शापिरो, देब हाल्यान्ड, किशा लान्स बाटम्स र डेभिड क्राउली जस्ता प्रमुख नेताहरूलाई समर्थन दिएका छन्।
त्यसैगरी, ओबामाले अमेरिकाका विभिन्न कडा प्रतिस्पर्धा भइरहेका राज्यहरूमा नयाँ पुस्ताका प्रगतिशील उम्मेदवारहरूसँग मञ्च साझा गर्दै चुनावी प्रचारलाई तीव्र बनाएका छन्।
ओबामाको ‘चीजकेक फ्याक्ट्री’ व्यङ्ग्य र ट्रम्पको आक्रोश
ओबामाको चुनावी भाषणमध्ये सबैभन्दा बढी चर्चा ओहायोको क्लिभल्यान्डमा आयोजित र्यालीमा उनले कसेको एउटा व्यङ्ग्यको भएको छ।
ट्रम्पले ह्वाइट हाउसको सजावटमा अत्यधिक सुनको प्रयोग गरेर गरिएको महँगो मर्मतसम्भारमाथि टिप्पणी गर्दै ओबामाले ह्वाइट हाउसलाई ‘सद्दाम हुसेनले खोलेको चीजकेक फ्याक्ट्री’ जस्तो बनाएको भनी ठट्टा गरेका थिए। यो एउटै वाक्यले दक्षिणपन्थी मिडिया र रिपब्लिकनहरूमा ठूलो तरङ्ग ल्याइदियो। रिपब्लिकन समर्थकहरूले ओबामाले एक लोकप्रिय रेस्टुरेन्ट शृङ्खलाको अपमान गरेको भन्दै विरोध जनाए।
यस टिप्पणीबाट आक्रोशित बनेका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ओबामालाई ‘अभिजात वर्गको घमण्डी’ को संज्ञा दिँदै आफू ओबामा जस्तो खानाका विषयमा धेरै छान्ने मानिस नभएको दाबी गरे। ट्रम्पले ओबामाले आफ्नो कार्यकालमा ह्वाइट हाउसलाई जीर्ण अवस्थामा छाडेको आरोपसमेत लगाए।
विवाद यतिसम्म बढ्यो कि ट्रम्पका अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले वासिङ्टनस्थित चीजकेक फ्याक्ट्रीको आउटलेटबाहिर पुगेर फ्रेन्च-डिप चिजबर्गर अर्डर गर्दै फोटो खिचाए। उनले धनी वर्गका ओबामा समर्थकहरूलाई सो रेस्टुरेन्टको मेनु चाख्न चुनौतीसमेत दिए।
जर्जियाको अटलान्टामा पुगेर ओबामाले रिपब्लिकनहरूको यस कदमको खिल्ली उडाए। ओबामाले देशमा बढ्दै गएको महँगी र मुद्रास्फीतिको समाधान खोज्नुको सट्टा सम्पूर्ण सरकार नै एउटा सामान्य चुट्किलाको जबाफ दिन परिचालन भएको टिप्पणी गरे। ओबामाका पूर्व भाषण लेखक डेभिड लिटका अनुसार ओबामाको यो एउटै वाक्यले ट्रम्पलाई कति धेरै प्रभावित पार्छ भन्ने कुरा स्पष्ट पारेको छ।
अरूलाई जिस्क्याउन सिपालु रिपब्लिकनहरू आफैँ एउटा सानो ठट्टामा यति धेरै उत्तेजित हुनुले उनीहरूको दोहोरो मापदण्ड उजागर गरेको लिटको तर्क छ। पूर्व सञ्चार निर्देशक कोर्बिन ट्रेन्टले पनि ट्रम्पले आफूलाई माफिया जस्तो प्रस्तुत गरेर देश चलाएको र सर्वसाधारणले महँगी भोगिरहेका बेला यस्ता नाटक गरिएको बताए।
मिचिगनमा प्रगतिशील उम्मेदवार अब्दुल अल-सयदलाई समर्थन
अक्टोबर २४ मा ओबामा मिचिगनको डेट्रोइट पुगेर सिनेटका डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार अब्दुल अल-सयदको पक्षमा उभिए। अल-सयद डेमोक्र्याटिक पार्टीको निकै प्रगतिशील कित्ताका नेता मानिन्छन्, जसले विगतमा ओबामा प्रशासनका कतिपय नीतिको सार्वजनिक आलोचना गरेका थिए।
डेट्रोइटको र्यालीमा ओबामाले यस विषयलाई निकै हलुका र हास्यस्पद ढङ्गले समाधान गरे। ओबामाले अल-सयदले आफ्ना केही नीति मन नपराएको स्वीकार गर्दै ठट्टाको शैलीमा भने कि उनकी पत्नी मिसेल ओबामा पनि दिनमा पाँच पटक उनीसँग असहमत हुन्छिन्। यो सुनेर सभामा उपस्थित भीड हाँसोमा गुन्जिएको थियो।
ओबामाले उम्मेदवार अल-सयदका मुख्य एजेन्डाहरू जस्तै न्यूनतम ज्याला वृद्धि र सबैका लागि नि:शुल्क स्वास्थ्य सेवाको समर्थन गरे। यस्ता मागहरू कुनै अतिवादी नभएर पूर्व राष्ट्रपति फ्रान्कलिन डी रुजभेल्टको पालादेखिकै मूलधारका एजेन्डा भएको ओबामाको भनाइ थियो। ओबामाको उपस्थितिले अल-सयदमाथि विरोधीहरूले गर्दै आएका धार्मिक तथा बाह्य पहिचानमा आधारित (जेनोफोबिक) प्रहारहरूलाई निष्फल पार्न ठूलो मद्दत पुर्याएको छ।
अमेरिकामा सन् २०१६ यता ‘डेमोक्र्याटिक सोसलिस्ट अफ अमेरिका’ को सदस्य सङ्ख्या ६ हजारबाट बढेर १ लाख ३० हजार पुगिसकेको छ।
डिएसएका सह-अध्यक्ष आशिक सिद्दिकी र ‘आवर रिभोलुसन’ का कार्यकारी निर्देशक जोसेफ गेभार्गेसका अनुसार, ओबामा जस्ता पार्टीका स्थापित नेताहरू प्रगतिशील उम्मेदवारको प्रचारमा हिँड्नुले पार्टीभित्र वामपन्थी आन्दोलन र युवा मतदाताको एजेन्डा मूलधारमा स्थापित भएको पुष्टि गर्छ।
पूर्व सिनेटर निना टर्नरका अनुसार ओबामाको कार्यकालमा ड्रोन युद्ध वा अपेक्षा अनुसारका ठूला परिवर्तन नभए तापनि उनी अझै पनि प्रगतिशील र युवा वर्गमा आशाका प्रतीक मानिन्छन्।
‘आशा’ नाराको पुनरागमन र डिजिटल विज्ञापन अभियान
डेमोक्र्याटिक नेसनल कमिटी (डीएनसी) ले ओबामालाई अगाडि सारेर नयाँ डिजिटल विज्ञापन अभियान सञ्चालन गरेको छ।
यस ५२ सेकेन्डको भिडियो सन्देशमा ओबामाले देशमा हाल भइरहेका घटनाक्रमहरूको चिन्ता व्यक्त गर्दै नागरिकहरूलाई ‘आशालाई कार्यमा बदल्न’ आह्वान गरेका छन्। उनले यस भिडियोमा राष्ट्रपति ट्रम्पको नाम सिधै नलिए पनि पछिल्ला दुई वर्षमा देशले भोगेका चुनौतीहरू उल्लेख गर्दै यस निर्वाचनलाई अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा निर्णायक चुनावका रूपमा चित्रण गरेका छन्।
डिएनसीका अध्यक्ष केन मार्टिनका अनुसार, ओबामाको यो नयाँ भिडियो सन्देश र प्रचारप्रसारले अन्तिम समयमा मतदाताहरूलाई मतदान केन्द्रसम्म ल्याउन र साना चन्दादाताहरूबाट आर्थिक सहयोग जुटाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ । ओबामाले यस अभियानमार्फत नागरिकहरूलाई चुनावमा सहभागी हुन र परिवर्तनका लागि आवाज उठाउन प्रेरित गरिरहेका छन्।
चुनावी चन्दा सङ्कलन र अनपेक्षित राज्यहरूमा टक्कर
बाराक ओबामाले आफ्ना कार्यक्रमहरूमार्फत डेमोक्र्याटिक पार्टीका लागि ठूलो धनराशि सङ्कलन गरेका छन्।
गत वर्षयता उनले विभिन्न आर्थिक कार्यक्रम र पत्रपत्रिका अभियानमार्फत पार्टीका लागि १ करोड ३६ लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी रकम जुटाइसकेका छन्। उत्तरी भर्जिनियामा डेमोक्र्याटिक सेनेटरियल क्याम्पेन कमिटीका लागि आयोजित एउटा कार्यक्रममा मात्रै उनले ३६ लाख डलरभन्दा बढी रकम सङ्कलन गरेका थिए।
उत्तरी भर्जिनियाको उक्त कार्यक्रममा बोल्दै ओबामाले हालैका जनमत सर्वेक्षणहरूले अनपेक्षित राज्यहरूमा डेमोक्रेट्सहरू अगाडि रहेको देखाएको बताए । टेक्ससको सिनेट प्रतिस्पर्धामा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार जेम्स टेलारिकोले रिपब्लिकन उम्मेदवार केन प्याक्सटनलाई पछाडि पारिरहेको सर्भे तथ्याङ्क उल्लेख गर्दै ओबामाले आफूले पहिले यस्तो नतिजाको कल्पना सम्म नगरेको बताए।
उनले टेक्ससमा टेक्ससका गभर्नर पदकी उम्मेदवार गिना हिनोजोसा र टेलारिकोसँग भेटघाट गरेको र आयोवामा जोस टुरेकसँग बास्केटबल खेलेको प्रसङ्ग पनि सम्झिए।
ओबामाले आफ्ना समर्थकहरूलाई चुनावी जित निश्चित छ भन्ने ठानेर ढुक्क नबस्न चेतावनी दिएका छन्। उनले चुनाव जित्ने सम्भावना निकै बलियो रहेको तर त्यसका लागि अन्तिम समयसम्म उत्तिकै मिहिनेत र सक्रियता चाहिने स्पष्ट पारे।
पूर्व राष्ट्रपति ओबामाको यो देशव्यापी सक्रियता, प्रगतिशील युवा उम्मेदवारहरूसँगको सहकार्य र ट्रम्पमाथिको तीक्ष्ण प्रहारले आगामी नोभेम्बरको मध्यावधि निर्वाचनलाई थप प्रतिस्पर्धात्मक र रोचक बनाएको छ।
ओबामा किन डेमोक्र्याटहरूको समर्थनमा उत्रिएका छन्?
उनको यो सक्रियताका पछाडि स्पष्ट रणनीतिक र राजनीतिक कारणहरू रहेको विभिन्न प्रमुख समाचार माध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन् ।
ओबामाले आफ्ना भाषणहरूमा यस निर्वाचनको महत्त्व र आफ्नो सक्रियताको कारण देखाउदै उनले ट्रम्प प्रशासनको मूर्खतालाई रोक्ने स्थितिको रुपमा बुझेका छन् । डेट्रोइटमा भाषण गर्दै उनले भनेका छन्,’यो चुनाव ट्रम्प प्रशासनको मूर्खतालाई कम्तीमा नियन्त्रण गर्ने हाम्रो अन्तिम र उत्तम मौका हो। यो प्रणालीको सर्किट ब्रेकर हो, र हामीले यसलाई फ्लिप गर्नुपर्छ।’
अर्को सम्बोधनमा उनले थपे,’दुई वर्षको अराजकता, क्रूरता, भ्रष्टाचार र अक्षमतापछि, जुन आधुनिक युगमा कहिल्यै देखिएको थिएन, तपाईंलाई ‘अब पर्याप्त भयो’ भन्ने मौका मिलेको छ।’
ट्रम्पको बाँकी दुई वर्षको कार्यकालमा उनको शक्तिलाई सीमित गर्नु नै ओबामाको प्रमुख उद्देश्य रहेको प्रष्ट हुन्छ।
ओबामाको यो सक्रियताको दोस्रो र महत्त्वपूर्ण कारण उनी अझै पनि डेमोक्र्याटिक पार्टीका सबैभन्दा लोकप्रिय व्यक्तित्व हुनु हो। सिएनएनको जनमत सर्वेक्षण अनुसार उनको पक्षमा रहने जनमत करिब ५७ प्रतिशत छ । जुन हाल जीवित रहेका कुनै पनि पूर्वराष्ट्रपतिको तुलनामा उच्च मानिन्छ । पार्टीभित्र स्पष्ट राष्ट्रिय नेताको अभाव खट्किएका बेला उनलाई अन्तिम चरणमा मतदातालाई उत्प्रेरित गर्ने मुख्य व्यक्तित्व (क्लोजर–इन–चिफ) का रूपमा प्रयोग गरिएको पोलिटिको लगायतका सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
तेस्रो कारण नयाँ तथा उदीयमान पुस्ताका नेताहरूलाई सहयोग गर्नु हो। ओबामाका पूर्व भाषण लेखक डेभिड लिट्टले द गार्जियनसँग कुरा गर्दै भनेका छन्, ‘उनी दिन एकैदेखि निर्देशन नदिई, आफैँ सतहमा आएका नयाँ डेमोक्र्याट नेताहरूलाई सहयोग गर्न आएका हुन्। उनमा अझै पनि विश्वसनीयता र मतदानमा सहभागिता बढाउने क्षमता छ, जसले कडा प्रतिस्पर्धा भइरहेका दौडहरूमा विशेष गरी युवा र अश्वेत मतदाताहरूमा उम्मेदवारहरूलाई ठूलो फाइदा पुर्याउँछ।’
त्यसैगरी, ओबामाका वरिष्ठ सल्लाहकार एरिक शुल्टेजले पनि यस निर्वाचनको दाउ अत्यधिक उच्च रहेकोले नोभेम्बर ३ को चुनावमा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारहरूलाई जिताउन ओबामाले सक्दो सबै प्रयास गरिरहेको बताएका छन्।
यसबाहेक, उनी मध्यमार्गीदेखि समाजवादी झुकाव भएका प्रगतिशील उम्मेदवारहरू दुवैलाई समर्थन गर्दै पार्टीलाई फराकिलो ‘बिग टेन्ट’ का रूपमा एकजुट राख्न खोजिरहेका छन्।
समग्रमा, ओबामाको यो आक्रामक सक्रियता ट्रम्पको राजनीतिक कदमलाई रोक्ने लक्ष्य, पार्टीभित्रको उनको उच्च लोकप्रियताको सही उपयोग र नयाँ पुस्ताका उम्मेदवारहरूलाई बल प्रदान गर्नुको एक सशक्त संयोजन हो। आगामी चुनावको नतिजाले उनको यो राजनीतिक रणनीतिको सफलतालाई पूर्ण रूपमा पुष्टि गर्नेछ।
