कान्तिपुर मिडिया ग्रुपले विराटनगरमा आयोजना गरेको ‘उज्यालो पूर्व : सम्भावनाबाट समृद्धितर्फ’ कार्यक्रममा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ कोशी प्रदेशका अध्यक्ष राजेन्द्र राउतले नेपालको अहिलेको निर्यात दिगो आधारमा नभइरहेको बताएका हुन् ।
विराटनगर — नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ कोशी प्रदेशका अध्यक्ष राजेन्द्र राउतले नेपालबाट भइरहेको निर्यातलाई दिगो बनाउन नेपाली उत्पादनको गुणस्तर प्रमाणीकरण यहीँ गर्ने व्यवस्था आवश्यक रहेको बताएका छन् ।
भारत तथा तेस्रो मुलुकमा नेपाली उत्पादन निर्यात गर्दा आवश्यक पर्ने गुणस्तरसम्बन्धी मापदण्ड र प्रमाणीकरणको व्यवस्था नेपालमै हुन सके निर्यातमा देखिएका अवरोध हट्ने उनको भनाइ छ ।
कान्तिपुरले कोशी प्रदेशको विराटनगरमा आयोजना गरेको ‘उज्यालो पूर्व : सम्भावनाबाट समृद्धितर्फ’ सत्रमा ‘व्यवसायीको मनोबल कसरी उकास्ने’ विषयमा बोल्दै राउतले नेपालको अहिलेको निर्यात दिगो आधारमा नभइरहेको बताए ।
उनका अनुसार पाम आयलजस्ता वस्तुको निर्यातमा भएको वृद्धि भारतले लगाएको भन्सार दरको अन्तरबाट प्राप्त लाभमा मात्र आधारित छ । यस्तो लाभ सधैँ कायम नरहने भएकाले यस्ता वस्तुलाई दीर्घकालीन निर्यातको आधार बनाउन नसकिने उनले बताए ।
‘हामी भारत वा तेस्रो मुलुकमा नेपाली उत्पादन निर्यात गर्न सक्छौँ र चाहन्छौँ पनि । तर त्यसका लागि आवश्यक वातावरण बन्न सकेको छैन,’ उनले भने ।
प्लाइउड, जुत्ता, सिमेन्ट, कृषि उत्पादन तथा छुर्पीजस्ता वस्तुमा प्रशोधन र मूल्य अभिवृद्धि गरेर निर्यात गर्न सकिने सम्भावना भएको उनको भनाइ छ । तर धेरै उत्पादन अझै पनि कच्चा पदार्थकै रूपमा बाहिरिने गरेकोले सरकारले तिनलाई तयारी वस्तुका रूपमा निर्यात गर्न प्रोत्साहन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो ।
यसका लागि सरकारले भन्सार दरमा फरक व्यवस्था गर्नेदेखि अन्य नीतिगत सहुलियत उपलब्ध गराउन सक्ने उनले बताए ।
भारतमा प्लाइउड निर्यात गर्न भारतको ब्युरो अफ स्ट्यान्डर्ड्स (बीआईएस) को मापदण्डअनुसारको प्रमाणपत्र आवश्यक पर्ने भएकाले नेपाली उद्योगले समस्या भोगिरहेको उनले उल्लेख गरे । अन्य उत्पादनमा पनि यस्तै गुणस्तरसम्बन्धी सर्त रहेको भन्दै सरकारले भारतसँगको छलफलमा यस्ता मापदण्ड पूरा गर्न उद्योगीलाई कम्तीमा तीन वर्षको समय दिने व्यवस्था गर्न उनको सुझाव छ ।
उनले नेपाली चियाको निर्यातमा समेत प्रमाणीकरण र सीमामा हुने ढिलाइले समस्या सिर्जना गरेको बताए । नेपालमा उत्पादित चियाको करिब ८० प्रतिशत भारत निर्यात हुने गरेको उल्लेख गर्दै उनले निर्यात गरिएका चियाका खेप सीमामा लामो समय रोकिने गरेको बताए ।
‘चियाको प्रमाणीकरण यहीँ नै गर्न सक्ने व्यवस्था भए चियाको निर्यातमा देखिएको अवरोध हटाउन सकिन्छ,’ उनले भने ।
कृषिजन्य वस्तुको निर्यातमा पनि आवश्यक गुणस्तर परीक्षण र प्रमाणीकरण गर्न नसक्दा समस्या भइरहेको उनको भनाइ थियो । तरकारीजस्ता उत्पादन निर्यात गर्दा समेत तीन–चारवटा आवश्यक मापदण्ड पूरा गर्न नसक्ने अवस्थाले नेपाली उत्पादनले बजार विस्तार गर्न कठिनाइ भोगिरहेको उनले बताए ।