३ मंसिर, पोखरा । कुनै बेला गाउँलेहरूको चहल–पहलले गुल्जार थियो, स्याङ्जाको सात सय कोल्मा बहाकोट । चारथुम र सात सय कोल्मा बहाकोटमा जोडिएका थिए, गाउँहरू । गाउँ–गाउँ मिलेर सामाजिक तथा सांस्कृतिक गतिविधिहरू हुन्थे ।
लाहुरे संस्कृतिले सम्पन्न हुँदै गए पनि आफ्नै गाउँ सम्झेर फर्किन्थे । तर, पछिल्ला दशकहरूमा भने स्याङ्जा सात सय कोल्मा बहाकोट, चारथुम र आसपासका गाउँ बस्तीबाट ठूलो संख्यामा बेलायत, हङकङ, सिंगापुरमै बस्न थाले । नेपालमा हुनेहरूको रोजाइ पनि पोखरा र काठमाडौंजस्ता सहरमा हुन थाले ।
गाउँबाट गाउँको सुगन्ध हराउँदै गएपछि आफ्नै ठाउँमा केही गतिविधि गरेर घरदेश र परदेशमा हुनेहरूको आकर्षण बढाउन एउटा संस्था खुल्यो, ‘सात सय कोल्मा बहाकोट सम्पर्क मञ्च’ । त्यही संस्थाले २०७५ सालमा एउटा अवधारणा ल्यायो, कोल्मा बहाकोट र आसपासका गाउँहरू जोडेर राष्ट्रिय स्तरको क्रस कन्ट्री दौड प्रतियोगिता गर्ने ।
सम्पर्क मञ्चले ल्याएको अवधारणालाई बेलायत, सिंगापुर, हङकङ र पोखरालगायतका ठाउँमा बस्ने गाउँलेहरूले हौसला भरे । देशदेखि विदेशसम्मका गाउँलेहरू त्यही मौका पारेर फर्किन थाले ।
अहिले सात सय कोल्मा बहाकोट क्रस कन्ट्री दौड प्रतियोगिता बर्सेनि हुने मुख्य कार्यक्रममा दरिएको छ र अहिले सातौं शृङ्खलाको तयारी भएको छ ।
यो पटक पुस ८ गते सातौं संस्करणको क्रस क्रन्ट्री दौड प्रतियोगिता हुन थालेको हो । ‘स्वास्थ्यका लागि दौड, राष्ट्रका लागि दौड’ भन्ने मूल नाराका साथ राष्ट्रिय स्तरको क्रसकन्ट्री दौड प्रतियोगिता आयोजना हुने आयोजकले पोखरामा पत्रकार सम्मेलन गरेर जानकारी दिएको छ ।
‘गाउँघर छोडेर विदेशिने क्रम बढेसँगै रित्तिएका गाउँबस्ती र लोपोन्मुख बन्दै गएको स्थानीय लोक संस्कृति संरक्षण तथा पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले सातौं संस्करणको प्रतियोगिता गर्दैछौं,’ सातसय कोल्मा बहाकोट सम्पर्क मञ्चका अध्यक्ष दूतप्रसाद गुरुङले भने ।
बेलायत, अमेरिका, जापान, हङकङ, जर्मनीलगायत विभिन्न देश तथा पोखरा र काठमाडौँजस्ता प्रमुख सहरहरूमा बसोबास गर्नेहरूको पुनर्जागरण अभियान अन्तर्गत संस्था गठन भएको र यो कार्यक्रम गर्न लागिएको उनले बताए ।
खेलकुद र पर्यटनमार्फत ग्रामीण क्षेत्रको आर्थिक विकासमा टेवा पुर्याउने लक्ष्यका साथ क्रसकन्ट्री दौडसँगै स्थानीय लोक संस्कृतिको प्रदर्शन र होमस्टे साँझ कार्यक्रमसमेत समावेश गरिएको संस्थापक अध्यक्ष तथा कार्यक्रम संयोजक जीतबहादुर गुरुङले जानकारी दिए ।
प्रतियोगितामा कुल ६ वटा विधामा प्रतिस्पर्धा हुने र सबै दौडहरू कोल्मा बराहचौरबाट सुरु भई सोही स्थानमा आएर समापन हुने उनले जानकारी दिए । यो प्रतियोगिताले स्याङ्जाको पुतलीबजार नगरपालिका, विरुवा गाउँपालिका र तनहुँको शुक्लागण्डकी नगरपालिकालाई जोड्ने मञ्चका सचिव जीवन थापाले बताए ।
प्रतियोगिता अन्तर्गत खुला पुरुष तथा महिला २५ किलोमिटर दौड कोल्मा बराहचौरबाट सुरु भई बराहखोला, सतिडाँडा, काहुले, डाँडास्वाँरा, नाम्च्रे, काल्खु, शुक्लागण्डकी नगरपालिका–११ खल्लुवोट, विसाउना, विरुवा गाउँपालिका–४ खुदी, मड्किना भञ्ज्याङ हुँदै पुन: सतिडाँडा भएर बराहचौरमा समापन हुनेछ ।
खुला महिला दौडप्रति १० किलोमिटर र २१ वर्षमुनिका पुरुष १० किलोमिटर दौड बराहचौरबाट सुरु भइ बराहचौरमै आएर समापन हुनेछ ।
विद्यार्थी छात्र तथा छात्रा ५ किलोमिटर दौड पनि हुने छ । सबैभन्दा आकर्षण ‘रन फर फन’ लुंगी ड्रेस दौड हुने छ । यसमा महिलाहरू परम्परागत लुंगी पोशाकमा रमाइलोका लागि दौडने छन् ।
२५ किमी दौडतर्फ प्रथम हुनेलाई ५० हजार, द्वितीयलाई ४० हजार र तृतीयलाई ३० हजार प्रदान प्रदान गरिने महासचिव जीवन पोख्रेलले जानकारी दिए । पोखरेलका अनुसार खुला महिला १० किमी दौड र २१ वर्षमुनिका पुरुष १० किमी दौडतर्फ प्रथम, द्वितीय र तृतीय हुनेलाई क्रमश: २० हजार, १५ हजार र १० हजार नगद पुरस्कार दिइने छ ।
विद्यार्थी छात्र तथा छात्रा ५ किमी दौडतर्फ प्रथमलाई ८ हजार , द्वितीयलाई ५ हजार र तृतीयलाई ३ हजार तथा ३० वर्ष माथिका महिलाहरूको लुंगी ड्रेस दौडतर्फ प्रथमलाई ५ हजार, द्वितीयलाई ३ हजार र तृतीयलाई २ हजार प्रदान गरिने छ ।
दौडका लागि करिब १२ लाख ८१ हजार रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको छ । प्रतियोगितामा करिब ५ सय जना सहभागी हुने अनुमान गरिएको छ ।
‘यो दौड केबल प्रतियोगितामात्रै होइन, यो त गाउँप्रतिको आकर्षण बढाउने र आफ्नो माटोमै फर्काउने सुन्दर परिकल्पना हो,’ बेलायतबाट यही कार्यक्रमका लागि भनेर आउँदै गरेका लालबहादुर गुरुङले भने, ‘गाउँ रित्तिँदै गयो तर छातिभरि गाउँको माया हुनेहरूलाई फर्काउने अवसर पनि हो । नयाँ पुस्तालाई गाउँ सम्झाउने मेलो पनि हो ।’