महादेवटारमा समानान्तर रुपमा दुईवटा सुरुङ निर्माण गरिएकोमा निजगढबाट काठमाडौंतर्फ जाने ३.४८६ किमिको सुरुङको ‘ब्रेक थ्रु’ भने भदौ दोस्रो साता भइसकेको छ ।
काठमाडौँ — तराई/मधेश द्रुतमार्ग (फास्ट ट्र्याक) मा निर्माणाधीन ७ वटा सुरुङमध्ये सडकतर्फ नेपालकै सबैभन्दा लामो महादेवटार सुरुङको बुधबार ‘ब्रेक थ्रु’ हुने भएको छ । निजगढबाट काठमाडौंतर्फ आउने सुरुङको लम्बाइ ३.४४५ किमि छ।
महादेवटारमा समानान्तर रुपमा दुईवटा सुरुङ निर्माण गरिएकोमा निजगढबाट काठमाडौंतर्फ जाने ३.४८६ किमिको सुरुङको ‘ब्रेक थ्रु’ भने भदौ दोस्रो साता भइसकेको छ । यो सुरुङ नेपालको सबैभन्दा लामो रहेको सहायक रथी एवं सैनिक प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले बताए । ललितपुरको खोकनादेखि बाराको निजगढसम्म द्रुतमार्गको कुल दूरी ७०.९७७ किलोमिटर छ । जसमा समग्र सुरुङको मात्र दूरी ११.२ किमि रहेको छ । धेद्रे र लेनडाँडा सुरुङमार्गको ‘ब्रेक थ्रु’ भएर अहिले फिनिसिङको काम भइरहेको छ । धेद्रे सुरुङको दूरी १ हजार ६ सय ९१ मिटर र लेनडाँडा सुरुङको दूरी १ हजार ६ सय २३ मिटर छ । भित्रिने र बाहिरिने गरी चारवटा सुरुङ निर्माण गरिएको हो ।
यस्तै चन्द्राम भीर सुरुङको दूरी २ हजार २ सय ३७ मिटर छ । यसमा ७ सय ८० मिटर खनिसकिएको छ । ५ सय २० मिटरको सिसौटार सुरुङ ५३ मिटर खनिसकिएको छ । १ हजार ८७ मिटरको देवीचौर सुरुङ १ सय २३ मिटर खनिसकिएको सेनाले जनाएको छ । ५ सय ८३ मिटरको मौरीभीर सुरुङ खन्न पोर्टल निर्माणको काम भइरहेको सेनाले जनायो । निर्माण व्यवस्थापनको जिम्मा नेपाली सेनालाई दिएको ९ वर्ष पुग्यो । तर प्रगति बल्ल आधा मात्र छ । सुस्त निर्माण गति, जग्गा विवाद र रुख कटानको काम समयमै नटुंगिदा अझै आयोजना सकिने छाँट छैन ।
सेनालाई दिएको जिम्मा २७ साउन २०७४ अनुसार मंसिर २०८१ मै यसको काम सकिनुपर्ने हो । तर काम नसकिएपछि दोस्रो पटक चैत २०८३ सम्म समय थपियो । पछिल्लो पटक चैत २०८६ सम्म म्याद थपिएको छ । खोकना–डुकुछाप खण्डमा जग्गा अधिग्रहणसम्बन्धी समस्या, यसको सुरु विन्दु कहाँ हुने र सवारी आवागमन व्यवस्थापन सम्बन्धमा निर्णय हुन बाँकी रहेको आयोजनाले जनाएको छ । यस क्षेत्रमा डीपीआरबमोजिम मूल्य निर्धारण भई अधिग्रहण हुन बाँकी व्यक्तिगत जग्गा १ सय ३६ रोपनी, गुठीको जग्गा १४ रोपनी र मूल्य निर्धारण हुन बाँकी १ सय ६५ रोपनी छ । स्मार्ट सिटी, बाहिरी चक्रपथ, द्रुतमार्गसहितका आयोजना एकै ठाउँबाट बनाउँदा पुरातात्त्विक तथा सांस्कृतिक सम्पदा मासिने भन्दै स्थानीयले ती आयोजना एकै ठाउँमा बनाउन नहुने अडान लिँदै आएका छन् ।
द्रुतमार्गमा पर्ने ८९ पुलमध्ये ८५ को ठेक्का भएर काम भइरहेको छ । खोकना खण्डमा पर्ने ४ वटा पुलको ठेक्का व्यवस्थापन हुन सकेको छैन । ५ वटा पुलको निर्माण सकिइसकेको छ । आयोजनामा ८२ मिटरसम्म अग्ला पुल निर्माण गरिएका छन् । समग्र आयोजनाको भ्याटसहित लागत अनुमान २ खर्ब ११ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ छ । गत भदौ मसान्तसम्म ९४ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ खर्च भइसकेको आयोजनाको भनाइ छ ।
विमल खतिवडा कान्तिपुरमा पूर्वाधार र आर्थिक बिटमा लेख्छन् ।