नेपाली नर्स बेपत्ता भएको दुई वर्षभन्दा बढी समयपछि उनका पतिविरुद्ध अमेरिकामा हत्या मुद्दा चलिरहेको छ। तर उनको शव अझै फेला परेको छैन। पतिले आफू दोषी नभएको दाबी गरेका छन्। यो प्रकरण र यसमा प्रस्तुत प्रमाणबारे तपाईंलाई बुझाउने प्रयास गरेका छौं ।
काठमाडौँ — नेपालकी ममता काफ्ले भट्ट सन् २०२१ मा अमेरिकाको उत्तरी भर्जिनिया पुगेकी थिइन्। उनलाई अन्तिमपटक सन् २०२४ जुलाई २७ मा कार्यस्थलमा देखिएको थियो। उनको अन्तिम ज्ञात सम्पर्क जुलाई २९ मा नेपालमा रहेकी आमासँग भएको भिडियो कल थियो। त्यसको केही दिनमै उनको फोन र सामाजिक सञ्जालमा गतिविधि बन्द भयो।
सहकर्मीहरूको आग्रहमा प्रहरीले अगस्ट २ मा मानासस पार्कस्थित उनको घरमा पुगेर सोधपुछ गरेको थियो। उनका पति नरेश भट्टले आफूहरू अलग हुन लागेको र ममता परिवारलाई भेट्न न्युयोर्क वा टेक्सस गएको हुन सक्ने बताएका थिए। पछि प्रहरीले अमेरिकामा ममताको परिवारका सदस्य कोही पनि नरहेको थाहा पायो।
तीन सातापछि प्रहरीले घरमा खानतलासी गरी भट्टलाई पक्राउ गर्यो। अभियोजन पक्षका अनुसार उनले जुलाई ३० तिर पत्नीको हत्या गरे, शवका टुक्रा पारे र फोहोरका झोलामा हालेर फ्याँके। उनको शव अहिलेसम्म फेला परेको छैन।
३९ वर्षीय भट्टविरुद्ध भर्जिनियाको प्रिन्स विलियम काउन्टी सर्किट कोर्टमा प्रथम श्रेणीको हत्या, शवको अपमान र मृत शरीर लुकाएको आरोपमा मुद्दा चलिरहेको छ। यसै महिना भर्जिनियाको प्रिन्स विलियम काउन्टीमा १७ सदस्यीय जुरी गठन गरिएको थियो। भट्टले आफू दोषी नभएको दाबी गरेका छन्।
यो मुद्दाले पीडितको शव नभेटिएको अवस्थामा परिस्थितिजन्य र फरेन्सिक प्रमाणका आधारमा हत्या पुष्टि गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने प्रश्नको परीक्षण गरिरहेको छ। यसले नेपाल र विदेशमा रहेका नेपाली समुदायको ध्यान पनि खिचेको छ। यस प्रकरणबारे हामीलाई अहिलेसम्म थाहा भएका कुरा यस्ता छन्।
ममताको जन्म नेपालमा भएको थियो। नेपालमा विद्यालय तहको शिक्षा पूरा गरेपछि उनी नर्सिङ पढ्न भारतको बैंगलुरु गएकी थिइन्। भट्टसँग विवाह गरेको एक वर्षपछि उनी अमेरिका गइन् र त्यहाँ नर्सिङ लाइसेन्स प्राप्त गर्न आवश्यक परीक्षा तयारी गर्न थालिन्। एक साक्षीले अदालतमा दिएको बयानअनुसार उनीसँग ग्रिनकार्ड पनि थियो।
उनले मानाससस्थित यूभीए हेल्थ प्रिन्स विलियम मेडिकल सेन्टरमा काम गर्थिन्। सहकर्मीहरूले उनलाई हँसिली र अथक परिश्रम गर्ने व्यक्तिका रूपमा सम्झिएका छन्। एक साथीका अनुसार उनी अमेरिकामै नर्सिङ पेसामा थप प्रगति गर्न चाहन्थिन्।
भट्ट नेपालबाट अमेरिका गएका आप्रवासी हुन्। सीएनएनका अनुसार उनले सन् २०१७ जुनदेखि सन् २०२४ फेब्रुअरीसम्म अमेरिकी सेनाको रिजर्भ फोर्समा स्वचालित लजिस्टिक्स विशेषज्ञका रूपमा काम गरेका थिए। यस अवधिमा उनलाई कुनै सैन्य परिचालनमा खटाइएको थिएन।
फक्स ५ लाई फेयरफ्याक्स काउन्टी प्रहरीले बताएअनुसार उनलाई सन् २०२० मा प्रहरी भर्तीका रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। तर आवश्यक मापदण्ड पूरा गर्न नसकेपछि २२ दिनमै सेवाबाट हटाइएको थियो। उनको पक्षमा सरकारी खर्चमा नियुक्त प्रतिरक्षा वकिलले बहस गरिरहेका छन्। सन् २०२४ मा प्रतिरक्षा पक्षले न्यायाधीशलाई भट्टको विगतमा हिंसात्मक गतिविधिको कुनै इतिहास नभएको बताएको थियो।
भट्ट सन् २०२४ अगस्ट २२ देखि जेलमा छन्। अदालतको कारबाहीमा पटकपटक दोभासेको आवश्यकता परेको थियो। सीएनएनका अनुसार अभियोगपत्रमाथिको प्रारम्भिक सुनुवाइसमेत एकपटक दोभासे उपलब्ध नभएकाले सारिएको थियो।
सन् २०२४ जुलाई २८ मा एक साथीले ममताका दुईवटा मिस्ड कल देखिन्। त्यसको भोलिपल्ट उनको फोन लागेन। फेसबुक र टिकटकमा नियमित रूपमा पोस्ट गर्ने ममताको गतिविधि पनि रोकियो। उनकी आमाले जुलाई २९ मा भिडियो कलमार्फत अन्तिमपटक उनीसँग कुरा गरेकी थिइन्। अगस्ट १ मा उनी कार्यस्थलमा जानकारी नदिई अनुपस्थित भइन्। उनका नर्सिङ म्यानेजर जेसिका हरासेकले लगातार दुई दिन काममा नआएपछि आफूले प्रहरीलाई उनको अवस्थाबारे बुझ्न आग्रह गरेको अदालतमा बताइन्।
स्थानीय पत्रिका प्रिन्स विलियम टाइम्सले उल्लेख गरेको घटनाक्रमअनुसार ममताको फोनको तथ्याङ्कले उनको फोन लाउडन काउन्टीस्थित एउटा जलाशय नजिक रहेको देखाएको थियो। त्यही समयमा भट्टको फोन दुई घण्टासम्म नेटवर्कबाट बाहिर थियो। त्यस दिन आफू लाउडनस्थित एउटा क्याफेमा गएको प्रमाणका रूपमा उनले प्रहरीलाई बिल देखाएका थिए।
अगस्ट २ मा प्रहरी घर पुगेपछि भट्टले आफूले ममतालाई अन्तिमपटक जुलाई ३१ मा खाना खाने टेबलमा देखेको अनुसन्धानकर्ताहरूलाई बताएका थिए। उनले अगस्ट ५ मा पत्नी बेपत्ता भएको जानकारी प्रहरीलाई दिए।
प्रहरीका अनुसार सुरुमा भट्टले अनुसन्धानमा सहयोग गरिरहेको जस्तो देखिन्थ्यो। तर अगस्ट २१ मा खानतलासीको अनुमति लिएर घरमा खोजी गरेपछि उनले सहयोग गर्न छाडेको मानासस पार्क प्रहरी प्रमुख मारियो लुगोले बताएका थिए। त्यसको भोलिपल्ट भट्ट पक्राउ परे।
एनबीसी ४ का अनुसार सन् २०२४ सेप्टेम्बर २० मा भएको धरौटीसम्बन्धी सुनुवाइका क्रममा अभियोजन पक्षले आफ्नो मुद्दाका धेरैजसो आधार प्रस्तुत गरेको थियो।
अभियोजन पक्षका अनुसार शव खोज्न तालिम दिइएका कुकुरले दम्पतीको मुख्य शयनकक्ष र बाथरुममा सङ्केत गरेका थिए। रगतसम्बन्धी प्रमाणले शयनकक्षबाट बाथरुमसम्म शव घिसारिएको देखाएको उनीहरूको दाबी थियो। अगस्ट २४ र २५ मा गरिएका फरेन्सिक परीक्षणले उक्त पदार्थ रगत भएको पुष्टि गरेको थियो। अनुसन्धानकर्ताहरूले हातले चलाउने विद्युतीय आरा पनि बरामद गरेका थिए। प्रहरी प्रमुख लुगोले ममताको शव घरभित्रै टुक्रा पारिएको आफूलाई लागेको बताएका थिए।
अभियोजन पक्षका अनुसार भिडियो फुटेजमा भट्टले उत्तरी भर्जिनियाका विभिन्न ठाउँमा रहेका फोहोर फाल्ने कन्टेनरमा फोहोरका झोला राखेको देखिन्छ। तीमध्ये आफूले छोरीलाई बालस्याहार गर्ने व्यक्तिकहाँ पुर्याएको अपार्टमेन्ट परिसर र फल्स चर्चस्थित फोहोर थिच्ने मेसिन भएको ठाउँ पनि पर्छन्।
पत्नी बेपत्ता भएपछि भट्टले रबरले लेपिएका पञ्जा, चक्कु, असाधारण रूपमा ठूला भण्डारण झोला र सरसफाइका सामग्री किनेको अर्को भिडियोमा देखिएको अभियोजन पक्षले जनाएको छ।
उनीहरूले इन्टरनेटमा मस्तिष्कको चित्र र नजिकै रहेको कुखुरा फार्मबारे खोजी गरिएको विवरणलाई पनि प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। इनसाइडनोभाका अनुसार ती खोजी जुलाई ३० को बिहान करिब ४ः३० बजे गरिएका थिए। भट्टले झोला मिलाएर राखेको र राहदानीसमेत भेटिएको भन्दै अभियोजन पक्षले उनी भाग्ने तयारीमा रहेको हुन सक्ने तर्क गरेको थियो।
प्रिन्स विलियम टाइम्सका अनुसार अनुसन्धानकर्ताहरूले भिडियो फुटेज, भट्टको टेस्ला कारको जीपीएस तथ्याङ्क र नम्बर प्लेट पढ्ने उपकरणबाट सङ्कलित विवरणका आधारमा उनको गतिविधिको क्रम पुनर्निर्माण गरेका थिए। उनले अगस्ट १९ मा कार बेचेका थिए, जुन प्रहरीले घरमा खानतलासी गर्नुअघिको घटना हो।
अभियोजन पक्षले ममताले स्वेच्छाले घर छाडेकी थिइनन् भन्ने तर्क पनि गरेको छ। उनी आफ्नी छोरीको पहिलो जन्मदिन आउन केही साताअघि नै त्यसरी घर छाडेर गएको हुन नसक्ने उनीहरूको भनाइ छ।
सन् २०२४ अक्टोबरमा भर्जिनियाको फरेन्सिक विज्ञान विभागले आरामा भेटिएको रगतको नमुना ममताको कपाल कोर्ने ब्रसबाट तयार पारिएको डीएनए प्रोफाइलसँग मेल खाने निष्कर्ष निकालेको थियो।
अदालतमा पेस गरिएका कागजातअनुसार असम्बन्धित व्यक्तिको डीएनए नमुनासँग संयोगवश मेल खाने सम्भावना ८ अर्बमध्ये एकभन्दा कम थियो। भट्ट र दम्पतीकी छोरीको डीएनए उक्त नमुनामा योगदान गर्ने व्यक्तिका रूपमा छुट्याइएका थिए।
अभियोजन पक्षले जुरीलाई बताएअनुसार भट्टले उक्त आरा छिमेकमा काम गर्ने एक मालीलाई दिएका थिए। ममता बेपत्ता भएको घटना सार्वजनिक भएपछि ती मालीले आरा प्रहरीलाई बुझाएका थिए। अभियोजन पक्षले भट्टले प्रमाण नष्ट गर्ने उद्देश्यले आरा अरूलाई दिएको तर्क गरेको छ।
सन् २०२६ अप्रिल २९ मिति उल्लेख गरिएको फरेन्सिक प्रतिवेदनमा आराबाट निकालिएका तीनवटा मानव कपाल र कपालका १३ वटा टुक्राको विवरण छ। ती टुक्राहरूलाई डीएनए परीक्षणका लागि उपयुक्त छन् कि छैनन् भनेर मूल्याङ्कन गरिएको थियो।
तीनवटा कपालमा न्युक्लियर डीएनए परीक्षण गर्न सम्भव हुन सक्ने ठहर गर्दै थप विश्लेषणका लागि पठाइएको थियो। तर त्यसको नतिजा सार्वजनिक गरिएको छैन।
जर्ज मेसन विश्वविद्यालयकी एक फरेन्सिक वैज्ञानिकले टीभी नेटवर्क ए एन्ड ईलाई बताएअनुसार आरामा भेटिएका कपाल ममताको कपालसँग मेल खाएमा त्यसले अभियोजन पक्षको तर्कलाई थप बल दिन सक्छ। तर आरामा भट्टको डीएनए भेटिँदैमा उनले अपराधमा त्यसको प्रयोग गरेका थिए भन्ने स्वतः प्रमाणित नहुने उनले स्पष्ट पारेकी छन्।
अनुसन्धानकर्ताहरूले ममताको शव फेला पारेका छन्?
छैनन्। सन् २०२५ मार्चमा भर्जिनियाको लुरेमा रहेको पेज काउन्टीको फोहोर विसर्जनस्थलतर्फ ध्यान केन्द्रित भएको थियो। मानासस र फल्स चर्चका फोहोर कन्टेनरबाट सङ्कलित फोहोर त्यहाँ पुर्याइन्छ।
प्रिन्स विलियम टाइम्सले उक्त स्थलमा खोजी भइरहेको जनाएको थियो। तर एक स्थानीय टेलिभिजन च्यानलले प्रहरी प्रमुखलाई उद्धृत गर्दै उनको विभागले त्यहाँ सक्रिय रूपमा खोजी नगरेको समाचार दिएको थियो। पर्याप्त ठोस जानकारी नभएको र स्थलको प्रकृति जटिल भएकाले खोजी गर्न कठिन रहेको उनको भनाइ थियो। यी दुई समाचारमा परस्पर विरोधी विवरण छन्।
शव नभेटिएकाले फक्स ५ का अनुसार भट्टविरुद्ध सन् २०२४ अगस्ट २२ मा मृत शरीर लुकाएको एउटै अभियोग लगाइएको थियो। यो छैटौँ श्रेणीको अपराध मानिन्छ। यद्यपि, प्रहरीमा दर्ता गरिएको आपराधिक उजुरीमा उनले जुलाई ३० तिर पत्नीको हत्या गरेको आरोप लगाइएको थियो।
डिसेम्बर २ मा ग्रान्ड जुरीले भट्टविरुद्ध प्रथम श्रेणीको हत्या र मृत शरीरको अपमानसम्बन्धी अभियोगपत्र दायर गर्यो। यी आरोपसँगै शव लुकाएको आरोप पनि जोडियो। त्यसको केही दिनपछि भएको सुनुवाइमा भट्टले छिटो सुनुवाइ पाउने आफ्नो अधिकार त्यागे।
सन् २०२४ अगस्ट २६ मा न्यायाधीशले उनलाई धरौटीमा रिहा गर्न अस्वीकार गरेका थिए। सेप्टेम्बर २० मा अभियोजन पक्षका प्रमाण सुनेपछि सर्किट कोर्टकी न्यायाधीश किम्बर्ली इर्भिङले पनि धरौटी अस्वीकार गरिन्।
मुद्दाको सुनुवाइका लागि सन् २०२४ डिसेम्बरको मिति तोकिएको थियो। प्रतिरक्षा पक्षले सकेसम्म चाँडो सुनुवाइ गर्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो। तर अभियोगपत्र दायर भएपछि प्रमाणको मात्रा बढ्दै गयो। सन् २०२५ जुलाईमा दुवै पक्षको अनुरोधमा न्यायाधीश इर्भिङले सुनुवाइ सन् २०२६ अक्टोबरसम्मका लागि सारिन्।
डब्लुएसईटीका अनुसार यस वर्ष प्रतिरक्षा पक्षले पुनः सुनुवाइ सार्न अनुरोध गरेको थियो। तर न्यायाधीशले त्यसलाई अस्वीकार गरिन्।
अक्टोबर ५ मा जुरी सदस्य छनोट सुरु भएको थियो। सोही दिन भट्टविरुद्ध तीनवटै अभियोगमा औपचारिक सुनुवाइ भयो र उनले आफू दोषी नभएको बताए। १२ सदस्यीय जुरी र पाँच वैकल्पिक सदस्य चयन भएपछि अक्टोबर ७ देखि साक्षीहरूको बयान लिन थालियो।
प्रारम्भिक बहसका क्रममा मुख्य अभियोजक म्याथ्यु स्वीटले जुलाई ३०, २०२४ देखि ममताविरुद्ध अत्यन्त हिंसात्मक घटनाक्रम सुरु भएको जुरीलाई बताएका थिए। भट्टले ममताको हत्या गरी शव टुक्रा पारेको र विद्युतीय आरा छिमेकमा काम गर्ने एक मालीलाई दिएको उनको आरोप थियो।
मुख्य सरकारी प्रतिरक्षा वकिल ट्रेसी लेनक्सले भने अभियोजन पक्षले प्रमाणमा रहेको खाली ठाउँलाई तथ्यले नभई अनुमानले भर्ने प्रयास गर्ने बताएकी थिइन्।
ममताकी आमा गीता काफ्लेले आफूले छोरीसँग हरेक दिन भिडियो कलमा कुरा गर्ने गरेको र ममताले आफूलाई नभनी घर छाडेर नजाने अदालतमा बताइन्।
परिवारकी साथी सरिता न्यौपानेले ममता बेपत्ता हुनुभन्दा केही महिनाअघि झगडा भएपछि दुई साताभन्दा बढी समय आफूकहाँ बसेको बताइन्। उनका अनुसार ममताले आफूलाई कुटेको बताएकी थिइन् र शरीरमा लागेको चोटको भिडियोसमेत देखाएकी थिइन्। एनबीसी ४ का अनुसार उक्त घटनाका कारण परिवारले बच्चाको भात खुवाउने समारोहसमेत सार्नुपरेको थियो।
प्रतिपरीक्षणका क्रममा भने न्यौपानेले भट्टले ममतामाथि हातपात गरेको आफूले प्रत्यक्ष नदेखेको स्वीकार गरिन्। आफूले दिएको विवरण ममताबाट सुनेको कुरामा आधारित रहेको उनले बताइन्।
प्रहरीको शरीरमा जडान गरिएको क्यामेराको फुटेजमा भट्टले एक आफन्तलाई फोन गरेर स्पिकरमा राखेको देखिन्छ। ती आफन्तले ममता ११ महिनाकी छोरीलाई छाडेर नजाने बताएका थिए।
क्लाउडिया भेन्टुराले उनीहरूसँगको पहिलो भेटमै आफूलाई केही गडबड भएको महसुस भएको बताइन्। उनले शयनकक्षको दराजमा लाइसोल र सफा गर्ने वाइप्स भेटेको बयान दिइन्। उनका अनुसार भट्टले सुरुमा पत्नीले गर्भपतन गराउने औषधि खाइरहेको बताएका थिए, तर पछि गर्भनिरोधक चक्की देखाएका थिए।
जुलाई ३१ मा ममताको नागरिकता प्रक्रियासम्बन्धी भेटघाट भएको भन्ने भट्टको भनाइप्रति पनि आफूलाई शङ्का लागेको भेन्टुराले बताइन्। आफूलाई ममता उक्त भेटमा सहभागी भएको र अन्तिम अन्तर्वार्ताका लागि अगस्ट ५ मा फेरि उपस्थित हुनुपर्ने जानकारी दिइएको उनको भनाइ थियो।
एनबीसी ४ का अनुसार भट्टले अन्तर्राष्ट्रिय आपराधिक गिरोह एमएस–१३ को संलग्नता हुन सक्ने सिद्धान्त पनि अघि सारेका थिए। तर उक्त गिरोह र यो प्रकरणबीच कुनै सम्बन्ध स्थापित भएको छैन।
भेन्टुराले अगस्ट २१ मा मुख्य शयनकक्ष र बाथरुममा ब्लुस्टार नामक परीक्षण गर्दा दुवै ठाउँ निलो चम्किएको बयान दिइन्। यो लुमिनोलमा आधारित परीक्षण हो, जसले रगत हुन सक्ने पदार्थको सङ्केत दिन्छ। तर त्यसले उक्त पदार्थ रगत नै हो भनेर पुष्टि गर्दैन।
अभियोजन पक्षका अनुसार भट्टले रगतले भिजेको गलैँचा ढाक्न फर्निचरको स्थान परिवर्तन गरेका थिए।
मुद्दामा प्रमुख अपराधस्थल अनुसन्धानकर्ता एन्ड्रिया फेल्डम्यानले शङ्कास्पद रगतका दाग, जिप टाइ, चक्कु र सरसफाइका सामग्रीका तस्बिर जुरीलाई देखाइन्। प्रतिपरीक्षणका क्रममा उनले आफू घटनास्थल पुग्नुअघि प्रहरीले सिँढीमा रहेको बच्चाको खाट सारेको थियो कि थिएन भन्ने आफूलाई थाहा नभएको बताइन्। आफूले छोएका सबै वस्तुबारे पनि जानकारी नभएको र आफूले रगतमा पाइला नटेकेको उनले स्पष्ट पारिन्।
मुद्दा सुरु हुनुअघि न्यायाधीशले ममताले विगतमा कथित घरेलु हिंसाबारे दिएका बयानमध्ये जुरीले कुन–कुन सुन्न पाउने भन्नेमा सीमा तोकेकी थिइन्। फक्स ५ का अनुसार दुईवटा बयानलाई अनुमति दिइएको थियो भने अन्य बयानमा सुनिएको कुरा प्रमाणका रूपमा स्वीकार गर्न मिल्ने–नमिल्नेबारे आपत्ति उठाउन सकिने व्यवस्था गरिएको थियो।
लेनक्स र सहायक वकिल लरेल रोडवाल्डले परिस्थितिजन्य प्रमाणका आधारमा अभियोजन पक्षले आरोप प्रमाणित गर्न नसक्ने तर्क गरेका छन्।
प्रतिरक्षा पक्षका अनुसार भाषासम्बन्धी अवरोधले भट्ट र जासुस भेन्टुराबीचको कुराकानी बुझ्ने तरिकामा असर पारेको हुन सक्छ। प्रहरीको शरीरमा जडान गरिएको क्यामेराको फुटेजले भट्ट आफ्नी छोरीसँग निरन्तर अन्तरक्रिया गरिरहेको र अनुसन्धानमा सहयोग गरिरहेको देखाउने उनीहरूको दाबी छ। अनुसन्धानकर्ता पुग्नुअघि घटनास्थलमा फेरबदल भएको हुन सक्ने तर्क पनि प्रतिरक्षा पक्षले गरेको छ।
एक जासुसले दिएको बयानमा गरिएको संशोधनलाई पनि प्रतिरक्षा पक्षले औँल्याएको छ। ती जासुसले सुरुमा शव घरबाट बाहिर घिसारिएको बताएका थिए। पछि उनले शवलाई घरभित्रै एउटा कोठाबाट अर्को कोठामा सारिएको भनेर स्पष्ट पारे।
एनबीसी ४ का अनुसार ३० घण्टाभन्दा बढी समय नसुती काम गरेका कारण जासुसले गलत शब्द प्रयोग गरेको हुन सक्ने भन्दै एक प्रहरी क्याप्टेनले लिखित टिप्पणी गरेका थिए ।
प्रतिरक्षा पक्षले रगत पत्ता लगाउन प्रयोग गरिएको विधि र जीवनसाथीको मृत्युपछि पुनः विवाह गर्नेबारे इन्टरनेटमा गरिएका खोजी कसले टाइप गरेको थियो भन्ने विषयमा पनि प्रश्न उठाएको छ।
अभियोजन पक्षले भने घरबाट प्राप्त फरेन्सिक प्रमाण, गुगलमा गरिएका खोजी र भट्टका आफ्नै बयानले उनको दोष स्थापित गर्ने तर्क गरेको छ।
शव नभेटिएको अवस्थामा अभियोजन पक्षले ममताको मृत्यु भएको र उनको मृत्युका लागि भट्ट जिम्मेवार रहेको कुरा कुनै उचित शङ्काभन्दा पर पुग्ने गरी जुरीलाई प्रमाणित गर्नुपर्छ। त्यसका लागि रगतसम्बन्धी प्रमाण, डीएनए, भट्टको गतिविधि र अनुसन्धानका क्रममा उनले दिएका बयानलाई आधार बनाउनुपर्ने हुन्छ।
पूर्वअभियोजक तथा विलियम एन्ड मेरी विश्वविद्यालयकी कानुन प्राध्यापक लौरा किलिङ्गरले सार्वजनिक प्रसारक डब्लुएचआरओलाई बताएअनुसार शव नभेटिँदा कोरोनरबाट गरिने परीक्षण वा मृत्युको कारण स्थापित गर्ने प्रक्रिया सम्भव हुँदैन।
तर परिस्थितिजन्य प्रमाण सामान्यतः अदालतमा स्वीकार्य हुने र यस्ता मुद्दामा निर्णायकसमेत बन्न सक्ने उनले बताइन्। डीएनए, रेसा र कपालको विश्लेषणमा भएको प्रगतिले यस्ता मुद्दाको प्रकृति बदलिएको पनि उनको भनाइ छ।
भर्जिनियामा यसअघि पनि शव नभेटिएका हत्याका मुद्दामा दोषी ठहर भएका उदाहरण छन्।
किलिङ्गरका अनुसार राज्यमा शव नभेटिएको अवस्थामा हत्या पुष्टि भएको पहिलो मुद्दा सन् १९८० मा र्याडफोर्ड विश्वविद्यालयकी विद्यार्थी जीना रेनी हलको हत्या प्रकरण थियो। स्टिफन एपर्लीलाई स्वीकारोक्ति नहुँदै पनि साक्षीको बयान, एउटा क्याबिनमा भेटिएका रगतका दाग र कारको डिक्कीमा भेटिएका रेसाका आधारमा दोषी ठहर गरी आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो। हलको अवशेष करिब ४० वर्षसम्म फेला परेको थिएन।
डब्लुएचआरओका अनुसार सन् २०२४ मार्चमा ह्याम्पटनमा सात दिनसम्म चलेको सुनुवाइपछि जुरीले कोरी बिग्स्बीलाई आफ्ना चार वर्षीय छोरा कोडीको दोस्रो श्रेणीको हत्या र शव लुकाएको अभियोगमा दोषी ठहर गरेको थियो। त्यस मुद्दामा अभियोजन पक्षसँग जेलभित्र उनले दिएका बयान पनि थिए, जुन उनले पछि फिर्ता लिएका थिए।
पूर्व सङ्घीय अभियोजक ट्याड डिबायसले गरेको अध्ययनअनुसार शव नभेटिएका हत्याका मुद्दामा शव भेटिएका मुद्दाभन्दा दोषी ठहर हुने दर बढी छ। उनका अनुसार शव नभेटिएका मुद्दामा दोषी ठहर हुने दर ८७ प्रतिशत छ भने शव भेटिएका मुद्दामा ७० प्रतिशत छ।
यद्यपि, विगतका यी उदाहरणले ममताको मुद्दामा कस्तो फैसला आउँछ भन्ने पूर्वानुमान गर्न सक्दैनन्। प्रत्येक मुद्दाको फैसला त्यसमा प्रस्तुत प्रमाणका आधारमा हुन्छ।
ममता बेपत्ता हुँदा दम्पतीकी छोरी पहिलो जन्मदिन मनाउने तयारीमा थिइन्। अहिले उनी तीन वर्षकी भएकी छन्। ममताकी आमा र भाइसहित परिवारका सदस्यहरूले उनको हेरचाह गरिरहेका छन्।
मुद्दाको सुनुवाइ सात सातासम्म चल्न सक्ने र नोभेम्बरको अन्त्यतिर फैसला आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अभियोजन पक्षले राज्यका तर्फबाट पाँच जना फरेन्सिक साक्षीलाई बयानका लागि बोलाउने अपेक्षा गरिएको छ। प्रतिरक्षा पक्षले परिवारका सदस्यसहित एक दर्जनभन्दा बढी साक्षी प्रस्तुत गर्ने तयारी गरेको छ। भट्ट आफैँ अदालतमा बयान दिन्छन् कि दिँदैनन् भन्ने अझै स्पष्ट छैन।
धेरै नेपालीले यो घटनामा नेपालमै परिचित एउटा समस्याको प्रतिविम्ब देख्छन्। भट्टले आफू दोषी नभएको दाबी गरेका छन् र कानुनी रूपमा उनी दोषी प्रमाणित नभएसम्म निर्दोष मानिन्छन्। तर सुनुवाइका क्रममा उठेका घरेलु हिंसासम्बन्धी आरोपले नेपालमा धेरैको ध्यान खिचेको छ। नेपालमा जीवनसाथीबाट हुने हिंसा व्यापक छ।
सन् २०२२ को राष्ट्रिय जनसाङ्ख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्वेक्षणअनुसार २७ प्रतिशत नेपाली महिलाले आफ्नो जीवनकालमा घनिष्ठ साथी वा जीवनसाथीबाट हिंसा भोगेका थिए। नेपालमा घरेलु हिंसासम्बन्धी दर्ता भएका मुद्दाको सङ्ख्या पनि वर्षौंदेखि बढिरहेको छ।
धेरै महिलाका लागि विदेशमा बसाइँ सर्नु हिंसाको जोखिमबाट टाढिने एउटा उपाय पनि हो। तर विदेश पुगेपछि पनि त्यो जोखिम सधैँ पछाडि छुट्छ भन्ने हुँदैन।
सन् २०२४ मा अमेरिकामा अन्य नेपाली महिलाहरूको पनि हत्या भएको थियो। अगस्ट २९ मा मुना पाण्डेलाई ह्युस्टनस्थित उनको अपार्टमेन्टमा गोली हानी हत्या गरिएको थियो। त्यस्तै, चन्द्रा माया पौडेल–रिमाल र टीका धिमालको पनि ओहायोमा उनीहरूका पतिबाट हत्या भएको थियो।
आर्या चन्द कान्तिपर मिडिया ग्रुपकी संवाददाता हुन् ।
.png)
