.png)
काठमाण्डौ । कसैले रेस्टुरेन्टमा खान छाडेका छन्। कसैले घरमा प्रयोग नभएका सामान बेचेका छन्। केहीले त वर्षौंदेखि जम्मा गरेको अवकाश बचत निकालेर क्रेडिट कार्डको बिल तिरेका छन्। अमेरिकामा उच्च ब्याजको ऋण बोकेका उपभोक्तामाथिको एउटा सर्वेक्षणले देखाएको साझा समस्या हो, महिनैपिच्छे किस्ता तिरे पनि साँवा घटाउन मुस्किल छ।
सीबीएस न्युजले चर्चा गरेको यो सर्वेक्षण ऋण समाधान सेवा दिने फ्रीडम डेट रिलिफ र मनी डट कमले सन् २०२६ को जुलाईमा गरेका थिए। यसमा विद्यार्थी ऋणबाहेक कम्तीमा १० हजार अमेरिकी डलर धितोरहित ऋण भएका १ हजार ८ सय अमेरिकी वयस्क सहभागी थिए। तीमध्ये २८ प्रतिशतले नियमित रूपमा न्यूनतम किस्ता मात्र तिर्न सकेको र २० प्रतिशतले कम्तीमा एउटा ऋणको भुक्तानी समयमै गर्न नसकेको बताएका छन्।
सर्वेक्षणमा सहभागी ४१ प्रतिशतले बाहिर खान वा खाना अर्डर गर्न छाडेका थिए। ४० प्रतिशतले अनावश्यक अनलाइन किनमेल बन्द गरे भने ३५ प्रतिशतले किराना र घरायसी सामानमा सस्ता ब्रान्ड रोजे। खर्च कटौतीले नपुगेपछि ३१ प्रतिशतले प्रयोग नभएका सामान बेचे र १५ प्रतिशतले दोस्रो काम वा अतिरिक्त आम्दानीको बाटो खोजे।
यसरी जोगिएको पैसा साँवा घटाउन प्रयोग गर्दा आगामी महिनाको ब्याज कम हुन सक्छ। तर घरभाडा, खाद्यान्न र बिजुली–पानीजस्ता खर्चले आम्दानीको ठूलो हिस्सा ओगटिसकेको अवस्थामा कटौती गर्न मिल्ने ठाउँ थोरै हुन्छ। यही कारण केही ऋणीले खर्चसँगै ऋणको ब्याज र भुक्तानी सर्त बदल्ने बाटो रोजेका छन्।
एउटा उपाय हो, विभिन्न क्रेडिट कार्ड र व्यक्तिगत ऋणको बाँकी रकम एउटै नयाँ कर्जाबाट चुक्ता गर्ने। नयाँ कर्जाको ब्याज कम भए ब्याज खर्च घट्न सक्छ र छुट्टाछुट्टै मितिमा तिर्नुपर्ने रकम एउटै किस्तामा समेटिन्छ। अमेरिकामा केही क्रेडिट कार्डले पुरानो कार्डको बाँकी रकम सार्दा सीमित अवधिका लागि शून्य प्रतिशत ब्याज पनि दिन्छन्। त्यस्तो प्रस्तावमा रकम सार्ने शुल्क र सहुलियत अवधि सकिएपछिको ब्याजदरले वास्तविक लागत निर्धारण गर्छ।
अमेरिकी उपभोक्ता वित्तीय संरक्षण ब्युरोका अनुसार नयाँ कर्जाको मासिक किस्ता सानो देखिनुको कारण भुक्तानी अवधि लम्बिनु पनि हुन सक्छ। त्यस्तो अवस्थामा महिनाको खर्च घटे पनि ऋण चुक्ता गर्दासम्म तिर्नुपर्ने कुल रकम बढ्न सक्छ।
सर्वेक्षणमा झन्डै एकतिहाइले अघिल्लो १२ महिनामा ऋण घटाउन अवकाश बचतबाट पैसा निकालेको बताए। २४ प्रतिशतले विभिन्न ऋण एकै ठाउँमा समेट्न घरको मूल्यमा आफ्नो स्वामित्वको हिस्सा धितो राखेर कर्जा लिएका थिए। अवकाश बचत समयअगावै निकाल्दा कर वा जरिवाना लाग्न सक्छ र भविष्यमा बचत बढ्ने आधार खुम्चिन्छ। घर धितो राख्दा ब्याज घट्न सक्छ, तर नयाँ किस्ता तिर्न नसके घर गुम्ने जोखिम हुन्छ।
किस्ता धान्न गाह्रो भएका ऋणीले कार्ड जारी गर्ने संस्था वा ऋणदातासँग ब्याज घटाउने वा भुक्तानी तालिका बदल्ने विषयमा कुरा गर्न सक्छन्। सर्वेक्षणमा ६९ प्रतिशतले ऋणदातासँग सिधै वार्ता गर्नु सुरक्षित उपाय ठाने। तर १४ प्रतिशतले सम्पर्क सुरु गरेर पनि प्रक्रिया पूरा गर्न नसकेको बताए।
बाँकी ऋणभन्दा कम रकम एकमुष्ट बुझाएर हिसाब टुंग्याउने सम्झौता अर्को बाटो हो। तर वार्ता चल्दै गर्दा किस्ता रोकिए ब्याज र शुल्क थपिन सक्छन्, कर्जा इतिहास बिग्रन सक्छ र ऋणदाताले असुलीका लागि कानुनी प्रक्रिया अघि बढाउन सक्छ। सम्झौता हुने ग्यारेन्टी पनि हुँदैन।
अमेरिकी ऋणीको अनुभवले मासिक किस्ता र ऋणको कुल लागतबीचको फरक देखाउँछ। किस्ता सानो हुँदा अहिलेको बजेटलाई राहत मिल्न सक्छ। त्यो राहतको मूल्य थाहा पाउन भने ऋण सकिने मिति, त्यतिन्जेल तिर्नुपर्ने ब्याज र शुल्क तथा धितोमा पर्ने जोखिमलाई एउटै हिसाबमा हेर्नुपर्छ।
(सिबिएस न्यूजमा प्रकाशित रिपोर्टमा आधारित समाचार)
अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया तपाईंको हुन सक्छ।
.png)
