काठमाण्डौ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको भाउ १४ महिनायताकै न्यून बिन्दुमा पुगेपछि अब गिरावट कहाँ थामिएला भन्ने प्रश्न उठेको छ। सिंगापुरको ओसीबीसी बैंकका रणनीतिकार क्रिस्टोफर वङले सुनमा थप बिक्री चर्किए प्रतिऔंस ३,६०० डलर आसपास खरिद फर्किने सम्भावना देखेका छन्। चाँदीमा किट्कोको प्राविधिक विश्लेषणले ४४ डलरको तह भत्किए ४१ डलरसम्म दबाब पर्न सक्ने देखाएको छ। यी तहसम्म गिरावट आए र डलरको भाउ उस्तै रहे नेपाली बजारमा सुन तोलाको २ लाख ४९ हजार र चाँदी ३ हजार ४० रुपैयाँ आसपास पर्न सक्छ।
बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन एक समय ३,६९३.१३ डलर सम्म झरेको थियो। त्यसपछि केही खरिद फर्किँदा नेपाली समय साँझ ५ बजेर २६ मिनेटमा सुन ३,७२५.५७ डलर र चाँदी ४५.०४ डलर मा कारोबार भइरहेको रोयटर्सले जनाएको छ। नेपालमा भने बिहीबार तोकिएको दर अघिल्लो दिनभन्दा सुनमा ३ हजार ३०० रुपैयाँ र चाँदीमा ४५ रुपैयाँ कम छ। छापावाल सुन तोलाको २ लाख ५७ हजार ६०० र चाँदी ३ हजार ३३५ रुपैयाँमा झरेको छ।
ओसीबीसीका वङका अनुसार ३,८०० डलरको तह गुमाएपछि सुनमा थप बिक्रीको जोखिम बढेको छ। घटेको मूल्यमा पनि खरिद कमजोर रहेकाले उनले ३,६०० डलर आसपासलाई बलियो प्राविधिक आधार मानेका छन्। त्यो तहमा पुग्नुअघि एफएक्सइम्पायरका विश्लेषक अर्सलान अलीले ३,६७८ डलर र किट्कोले ३,६५० तथा ३,६३० डलर का तह औंल्याएका छन्। मूल्य यी तहमा पुग्दा खरिद बढे गिरावट थामिन सक्छ। बिक्री जारी रहे बजारले अझ तल नयाँ आधार खोज्नेछ।
अहिलेको बिक्री दबाबको केन्द्रमा अमेरिकी ब्याजदर छ। फेडरल रिजर्भको अक्टोबर बैठकको विवरणले महँगी नियन्त्रण गर्न थप कडा नीति आवश्यक पर्न सक्ने संकेत दिएको छ। रोयटर्सले बिहीबार उद्धृत गरेको सीएमई फेडवाचको तथ्यांकमा डिसेम्बरमा अमेरिकी ब्याजदर ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने सम्भावना ९२ प्रतिशत थियो। अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रमा उच्च प्रतिफल पाइँदा ब्याज नदिने सुन राख्ने आकर्षण घट्छ। डलर बलियो हुँदा अन्य मुद्रा प्रयोग गर्ने खरिदकर्ताका लागि सुन झन् महँगो पर्छ। एएनजेड बैंकका विश्लेषकले सुनमा आधारित एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्डमा लगानी अझै उच्च रहेकाले कडा मौद्रिक नीतिको जोखिम बढे त्यहाँबाट थप बिक्री आउन सक्ने औंल्याएका छन्।
किट्कोका अनुसार चाँदीमा ४४ डलर आसपास खरिदले गिरावट रोक्न नसके ४१ डलर सम्मको जोखिम छ। चाँदीमा ब्याजदर र डलरसँगै औद्योगिक मागले पनि मूल्य चलाउँछ। सिल्भर इन्स्टिच्युटको नोभेम्बर १२ को प्रक्षेपणअनुसार सौर्य प्यानल उत्पादकले चाँदीको प्रयोग घटाउँदै लगेपछि सन् २०२६ मा यसको कुल औद्योगिक माग ३ प्रतिशत घट्नेछ। यद्यपि विश्वभर चाँदीको आपूर्ति मागभन्दा ३ करोड ५० लाख औंस कम रहने उसको अनुमान छ। आपूर्ति कम रहने अनुमानकै बीच औद्योगिक खपत कमजोर हुने संकेत र लगानीकर्ताको बिक्रीले तत्काल भाउलाई दबाबमा राखेको छ।
बिहीबारको स्थानीय दर र रोयटर्सले साँझ दिएको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यलाई आधार मान्दा तलका अनुमान आउँछन्। विदेशी मूल्यमा जति प्रतिशत गिरावट आउँछ, नेपाली दरमा पनि त्यही अनुपात लागू गरिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको बिहीबारको डलर बिक्रीदर १४९ रुपैयाँ ८१ पैसा थियो। यो हिसाबले विनिमय दर र स्थानीय मूल्यको अन्तर उस्तै रहने मान्छ। नेपाली दर तोकिएको समय र अन्तर्राष्ट्रिय कारोबारको समय फरक भएकाले वास्तविक दर तलमाथि हुन सक्छ।
डलरको भाउले यो हिसाब बदल्न सक्छ। उदाहरणका लागि, सुन ३,६०० डलरमा झरे पनि डलरको बिक्रीदर १४९.८१ बाट १५३ रुपैयाँ पुग्यो भने उही अनुपातको हिसाबमा नेपाली सुन २ लाख ५४ हजार रुपैयाँ हाराहारी पर्छ। अर्थात् विश्व बजारमा सुन सस्तिँदा नेपालमा डलर महँगियो भने स्थानीय खरिदकर्ताले गिरावटको पूरा लाभ पाउँदैनन्।
अहिले थप गिरावटको जोखिम देखिए पनि केही ठूला बैंकले सन् २०२७ मा हालको मूल्यभन्दा माथि कारोबार हुने अनुमान गरेका छन्। स्विस बैंक यूबीएसका रणनीतिकार जोनी टेभेसले सन् २०२६ को अन्त्यका लागि सुनको लक्ष्य घटाएर ४,५०० डलर राखेका छन्। सन् २०२७ को अन्त्यको लक्ष्य ५,००० डलर कायम छ। जेपी मोर्गन प्राइभेट बैंकले नोभेम्बरको प्रतिवेदनमा सन् २०२७ को सुनको प्रक्षेपण घटाएर ४,६०० डलर राखेको छ। ब्याजदर र डलरको दबाब कम हुँदै गए सुन क्रमशः उक्लिने उसको आकलन छ।
चाँदीमा रोयटर्सको अक्टोबर २७ को सर्वेक्षणले सन् २०२७ को औसत मूल्य ६६.७५ डलर रहने देखाएको छ। जेपी मोर्गन ग्लोबल रिसर्चको अगस्टको प्रक्षेपणमा २०२७ को औसत ६३ डलर छ। विश्व बैंकले भने लगानी माग नरम हुँदै जाँदा सन् २०२७ मा बहुमूल्य धातुको समग्र मूल्य सूचकांक सन् २०२६ को औसतभन्दा ८ प्रतिशत घट्ने प्रक्षेपण गरेको छ। वर्षको औसतमा गिरावट र बिहीबारको मूल्यबाट सुधार दुवै सम्भव छन्। सन् २०२६ को औसतमा वर्षको सुरुतिरका उच्च मूल्य पनि समेटिन्छन्।
तत्कालका लागि नेपाली बजारमा सुन साढे दुई लाखमुनि र चाँदी तीन हजार नजिक पुग्ने अवस्था अन्तर्राष्ट्रिय बिक्री थप चर्किए देखिन सक्छ। त्यसको पहिलो संकेत सुनमा ३,६५० डलर र चाँदीमा ४४ डलर आसपास खरिद फर्किन्छ कि फर्किँदैन भन्ने हो। त्यसपछि नेपाली तोलामा गिरावट कति देखिन्छ भन्ने डलरको विनिमय दरले तय गर्नेछ।
अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया तपाईंको हुन सक्छ।