स्पेसएक्सको स्टारशिप शुक्रबार कक्षमा पुगेको छ। तर पहिलो चरणको बूस्टर मेक्सिकोको खाडीमा खसेपछि रकेटका दुवै भागलाई प्रक्षेपण स्थलमा फिर्ता ल्याउने योजना सफल हुन सकेन।
टेक्ससको प्रक्षेपण स्थलमा फर्कनुपर्ने बूस्टरलाई उडानपछि समुद्रतर्फ मोडिएको थियो। त्यसपछि स्टारशिपले भने आफ्नो यात्रा जारी राख्यो। थप समस्या नआए शनिबार यसलाई प्रक्षेपण स्थलतर्फ फर्काउने योजना छ। उडान करिब २२ घण्टासम्म चल्न सक्छ।
यो पहिलो पटक हो, जब स्टारशिपले कक्षबाट फर्केर प्रक्षेपण टावरमा रहेका मेकानिकल हातको सहयोगमा समातिने प्रयास गर्नेछ। बूस्टर फिर्ता ल्याउन नसक्दा स्पेसएक्सको दुवै भाग पुनः प्राप्त गर्ने योजना भने अधुरो रह्यो।
कम्पनीको लक्ष्य रकेटका सबै भाग पुनः प्रयोग गर्न सकिने बनाउनु हो। एलन मस्कले यसले चन्द्रमामा आधार निर्माण गर्न र मंगल ग्रहमा मानिस पठाउन आवश्यक पर्ने तीव्र तथा नियमित प्रक्षेपण सम्भव बनाउने बताउँछन्।
कक्षमा पुगेको केही समयपछि स्टारशिपले कम्पनीका २६ वटा उन्नत स्टारलिंक उपग्रह तैनाथ गरेको छ। स्टारशिपले करिब २७५ किलोमिटर उचाइमा पृथ्वीको १५ पटक परिक्रमा गर्ने र त्यसपछि प्रक्षेपण स्थलतर्फ फर्कने योजना छ।
स्पेसएक्सले अमेरिका–मेक्सिको सीमा नजिकै रहेको स्टारबेसमा यसअघि तीन पटक बूस्टर समातिसकेको थियो। त्यसैले यसपटक बूस्टर फिर्ता ल्याउन नसक्नु अप्रत्याशित भएको थियो।
स्पेसएक्सकी प्रक्षेपण टिप्पणीकार केट टाइसले ‘आज हामीले सुन्ने आशा गरेको समाचार यो होइन’ भन्दै प्रक्षेपण स्थल सुरक्षित राख्न कडा सुरक्षा जाँच गरिएको बताइन्। के कारणले समस्या आयो भन्नेबारे भने कुनै जानकारी दिइएन।
यो चन्द्रमा र मंगल ग्रह अभियानका लागि तयार गरिएको ७२ मिटर लामो बूस्टरको नयाँ संस्करण समात्ने पहिलो प्रयास थियो। कम्पनीले ५२ मिटर लामो अन्तरिक्षयानलाई पनि पहिलो पटक समात्ने प्रयास गर्नेछ। दुवै जोड्दा यो रकेटको उचाइ १२४ मिटर पुग्छ।
यसअघिका १४ स्टारशिप परीक्षणमा अन्तरिक्षयानको भाग उडानको अन्त्यमा समुद्रमा पुगेको थियो। सन् २०२३ को पहिलो पूर्ण परीक्षण उडानमा धेरै इन्जिन सञ्चालन हुन नसकेपछि रकेटको स्वचालित प्रणाली सक्रिय भएको थियो।
सेप्टेम्बरमा भएको पछिल्लो परीक्षण भने कक्षमा पुग्ने पहिलो परीक्षण थियो। तर त्यसबेला स्पेसएक्सले रकेटका कुनै पनि चरण फिर्ता ल्याउने प्रयास गरेको थिएन।
स्पेसएक्सले केही महिनाभित्र फ्लोरिडाबाट र केही वर्षभित्र लुइसियानाबाट स्टारशिप प्रक्षेपण सुरु गर्ने योजना बनाएको छ। कम्पनीका फाल्कन रकेटहरूले भने नासाका अन्तरिक्ष यात्री र स्टारलिंक उपग्रह बोकेर उडान जारी राख्नेछन्।
स्पेसएक्सले स्टारशिपलाई पूर्ण रूपमा पुनः प्रयोग गर्न सकिने रकेट बनाउने लक्ष्य राखेको छ। नासाले पनि आर्टेमिस अभियानअन्तर्गत चन्द्रमा अभियानका लागि स्पेसएक्ससँग सम्झौता गरेको छ। एजेन्सी
प्रकाशित: २८ कार्तिक २०८३ १३:०३ शनिबार
