चार वर्षअघि राजधानी सहरलाई तिरस्कार गरेर गाउँ गएका हरि रोका वामपन्थी खोज्न फेरि राजधानी आएका छन् ।
भदौ महिनाको ओस र अप्रिय उष्णताको एक दिन राजधानी काठमाडौंमा आएर उनी एउटा पोडकास्टमा कुरा गर्दै थिए कवि संगीत श्रोतासँग । भन्दै थिए : अब सहरले गाउँलाई घेर्नुपर्छ ।
उनको गाउँ रित्तो हुँदैछ मानिस नभएको रित्तो गाउँमा कसरी वामपन्थी सपना देख्ने ? तसर्थ माओत्से तुङलाई सम्मानसहित सम्झँदै उनी भन्छन् : अब गाउँले सहरलाई होइन, सहरले गाउँलाई घेर्नुपर्छ ।
उनी आफ्नो जीवनको उत्तरार्धमा राजधानीका नक्कली वामपन्थीसँग वाक्कदिक्क भएर एकान्त चिन्तन गर्न जीवनको अर्थबोध गर्न र सक्कली वामपन्थी खोज्न खोटाङ जिल्लाको चुइचुम्मा गाउँमा स्थायी बासिन्दा बन्न गएका थिए, जुन गाउँ उनको जन्मथलो हो ।
तर अब त्यहाँ उनको त्यो सपना धरमराएको छ । त्यसैले उनी वामपन्थी खोज्न सहर आएका छन् ।
हरि रोकाको पोडकास्ट हेरेपछि, सुनेपछि म मेरो इतिहासको सुदूर समयमा पुग्छु जुन बेला उनी अहिलेझैं समाजवादको जेन्जी सपना देख्थे । त्यस बेला तथाकथित वाम नेताहरु घुस खानमा खली भइसकेका थिए ।
मैले उनको सपना र ती नेताहरुको चरित्रको विरोधाभाष देखेर पीत संवाद लेखेको कुरा उनलाई थाहा छ । मेरो थोत्रो आर. एक्स मोटर साइकलको पछाडि बसेर भष्टाचारको मुख्य योजनाकार सिंहदरबारलाई भेट्न जाँदा पनि उनी अहिलेझैं वामराज्यको सपना देखिरहेका हुन्थे ।
अन्तर्वार्ता हेरेपछि म निकै अतालिएँ । मैले चार वर्षअघिका हरि रोकालाई फेरि संझिएँ । उनले सहर छोड्ने बेलालामा देशका अरु बुद्धिजीवीहरु पनि गाउँ पसिरहेका थिए । जस्तै नारायण वाग्ले, केदार शर्मा, राजेश केसी र अरुहरु । तर अहिले थाहा भयो, उनीहरु गाउँ गए पनि सहरको शक्ति आफूसँगै लिएर त्यहाँ गएका रहेछन् । केबल मेरो थोत्रो आर एक्स यमाहा मोटर साइकलको पछाडि बसेर समाजवादको सपना देख्दै भष्टाचारको हेडक्वार्टर सिंहदरबारमा आफ्ना नक्कली वामपन्थी नेताहरुलाई अभिवादन गर्न जाने लाटो हरि रोका मात्र सहर र शक्तिलाई पुरै त्यागेर महान् स्वच्छन्दतावादी कविझैं चुइचुम्मा गएका रहेछन् ।
प्रिय मित्र हरि रोका । माफ पाउँ । आज वर्डस्वर्थको जमाना होइन । आज फार फ्रम म्याडिङ क्राउड पनि असामयिक छ । देवकोटाको लुनी र कृषिबाला खण्डकाव्यको पनि केही काम छैन । किनकि आज गाउँ हिजोको जस्तो छैन ।
दश वर्षे जनयुद्धसम्म गाउँ हाम्रो थियो र त सहर घेरिएको थियो । तर अहिले कवि श्यामलले निबन्धमा लेखेझैं गाउँ रित्तो छ र तिमीले पोडकास्टमा भनेझैं सहर पनि हाम्रो होइन ।
अहिले सहर कसको हो, मलाईभन्दा जनअर्थशास्त्रका ज्ञाता तिमीलाई राम्ररी थाहा छ ।
अब भन मित्र, आफ्नो बन्न नसकेको नक्कली वामपन्थीहरुले अरु कसैको पोल्टामा जिम्मा लगाइसकेको यस्तो घनघोर विपत्तिमा पराइ सहरले गाउँलाई कसरी घेर्छ ? ……
