१२ कात्तिक, काठमाडौं । ब्राजिलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पराजित भएपछि अमेरिका पुगेका सिनेटर फ्लाभियो बोल्सोनारोले आफू मातृभूमिबाट भागेको नभई देशकै हितका लागि बाहिरिएको दाबी गरेका छन् ।
अमेरिकाको मियामी पुगेपछि पहिलोपटक सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिँदै उनले भनेका छन्, ‘मैले ब्राजिल छाडेर भागेको होइन, ब्राजिलकै लागि बाहिरिएको हुँ ।’
अमेरिका पुगेपछि जारी गरेको लामो वक्तव्यमा बोल्सोनारोले आफ्नो यात्रालाई परिवारको सुरक्षासँग जोडेका छन् । आफू ‘असाधारण राजनीतिक परिस्थिति’बाट बाहिरिएको दाबी गर्दै उनले ‘जनताले चाहेको नेता’ बन्नका लागि देश छाडेको बताएका छन् ।
‘मातृभूमि छाड्ने मेरो कहिल्यै मनसाय थिएन । तर, यो परिस्थिति कतातिर गइरहेको छ भन्ने मलाई राम्ररी थाहा छ,’ उनले वक्तव्यमा भनेका छन् ।
उनले आफूलाई सत्ता पलटको षड्यन्त्र र राजनीतिक प्रतिशोधको सिकार भएको दाबी गरेका छन् । साथै, निर्वाचनमा धाँधली भएको भन्ने प्रमाणित नभएका आरोपसमेत दोहोर्याएका छन् । निर्वाचनको परिणामलाई ‘गणितीय रूपमा असम्भव’ भएको उनको दाबी छ ।
कहाँ थिए भन्ने विषयमा केही दिन अन्योल
फ्लाभियो बोल्सोनारो कहाँ छन् भन्ने विषयमा केही दिनदेखि अन्योल थियो । अर्जेन्टिनाको एउटा समाचार वेबसाइटले उनी स्थलमार्ग हुँदै ब्राजिलबाट अर्जेन्टिना पुगेपछि निजी विमानबाट अमेरिका गएको दाबी गरेपछि यसबारे चर्चा सुरु भएको थियो ।
मंगलबार बिहान ब्राजिलका प्रहरीले सीमावर्ती नाकाहरूमा जाँच गरे पनि उनी देशबाहिर गएको प्रमाण फेला पारेका थिएनन् । अर्जेन्टिनाका अधिकारीहरूले पनि त्यतिबेला उनी सीमा पार गरेकोबारे कुनै जानकारी नभएको बताएका थिए ।
तर, बोल्सोनारोले राहदानी बुझाउन दिइएको २४ घण्टे समयसीमा पालना नगरेपछि ब्राजिलका अधिकारीहरूले उनका राहदानी रद्द गर्दै सीमावर्ती क्षेत्रमा निगरानी बढाएका थिए । त्यसपछि उनका वकिलहरूले समेत उनी कहाँ छन् भन्ने जानकारी नभएको बताएका थिए ।
मंगलबार साँझ बीबीसीसहित विभिन्न सञ्चारमाध्यमलाई स्रोतहरूले उनी अमेरिका जाने क्रममा रहेको जानकारी दिएका थिए ।
पछि अर्जेन्टिनाका आप्रवासन अधिकारीहरूले बोल्सोनारो, उनकी पत्नी र दुई छोरी मंगलबार राति स्थानीय समयअनुसार स्थलमार्ग हुँदै अर्जेन्टिना प्रवेश गरेको बताएका थिए ।
बीबीसीले प्रमाणीकरण गरेको उडान विवरणअनुसार बोल्सोनारो परिवार बुधबार बिहान स्थानीय समयअनुसार १२ बजेर १८ मिनेटमा अर्जेन्टिनाको पोर्टो इगुआजुबाट इक्वेडरको ग्वायाकिलका लागि उडेको थियो । त्यहाँ केही समय रोकिएपछि त्यही निजी विमान मियामी–ओपा लक्का कार्यकारी विमानस्थलमा अवतरण गरेको थियो ।
बुधबार बिहान स्थानीय समयअनुसार साढे ९ बज्नुअघि उनीहरू विमानबाट ओर्लिएको तस्बिर सार्वजनिक भएको थियो । विमानस्थलबाट बाहिरिने क्रममा सञ्चारकर्मी र फोटोग्राफरले उनलाई घेरेका थिए । उनका सहयोगीहरूले छाताले उनलाई ढाक्ने प्रयास गरेका थिए ।
पछि उनका भाइ एडुआर्डो बोल्सोनारोले अमेरिकामा फ्लाभियोसँग पुनर्मिलन भएको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरेका थिए ।
फ्लाभियो बोल्सोनारोको परिवारका सदस्य अमेरिका पुगेको यो पहिलो घटना होइन । उनका पिता जायर बोल्सोनारो पनि सन् २०२२ को डिसेम्बरमा लुला राष्ट्रपति पदको शपथ लिनुअघि फ्लोरिडा पुगेका थिए ।
जायर बोल्सोनारो अमेरिकामै रहेका बेला सन् २०२३ जनवरी ८ मा उनका समर्थकहरूले ब्राजिलका सरकारी भवन र सर्वोच्च अदालतमा आक्रमण गरेका थिए । पछि उनले देशबाहिर रहेको अवस्थालाई आफूविरुद्धको सत्ता पलटसम्बन्धी मुद्दामा प्रतिरक्षाको एउटा आधार बनाएका थिए । उक्त मुद्दामा उनी दोषी ठहर भई २७ वर्षको जेल सजाय भोगिरहेका छन् ।
फ्लाभियोका भाइ एडुआर्डो बोल्सोनारो पनि ब्राजिलको संसद्बाट बिदा लिएपछि अमेरिकाको टेक्सासमा बस्दै आएका छन् । उनले अमेरिकामा रहँदा आफ्ना पिताविरुद्धको मुद्दालाई प्रभावित पार्ने उद्देश्यले अमेरिकी अधिकारीहरूसँग लबिङ गरेको आरोप लागेको थियो ।
यस घटनापछि अमेरिकाले ब्राजिलमाथि दण्डात्मक भन्सार शुल्क लगाउनुका साथै केही उच्च अधिकारीमाथि प्रतिबन्धसमेत लगाएको थियो । ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले यसै वर्ष एडुआर्डोलाई अनुपस्थितिमै दोषी ठहर गरेको थियो ।
दुई आपराधिक अनुसन्धानको सामना गर्दै
फ्लाभियो बोल्सोनारोविरुद्ध ब्राजिलको सर्वोच्च संघीय अदालतमा दुईवटा अनुसन्धान विचाराधीन छन् ।
पहिलो अनुसन्धान निजी बैंक बान्को मास्टरबाट करिब सात करोड अमेरिकी डलर पूर्वराष्ट्रपति जायर बोल्सोनारोको जीवनीमा आधारित चलचित्र ‘डार्क हर्स’ निर्माणका लागि हस्तान्तरण गर्दा अनियमितता भएको हुन सक्ने विषयमा केन्द्रित छ ।
दोस्रो अनुसन्धान सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी आरोपमा केन्द्रित छ । बोल्सोनारोले दुवै विषयमा आफूमाथि लागेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।
उनको सिनेट सदस्यको आठवर्षे कार्यकाल आगामी जनवरी ३१ मा सकिँदैछ । त्यसपछि उनले प्राप्त गरेको संसदीय उन्मुक्ति गुमाउनेछन् ।
अमेरिकामा पुगेपछि उनले अब के गर्ने र त्यहाँ कति समय बस्ने भन्ने विषय भने स्पष्ट भइसकेको छैन ।
बोल्सोनारो र उनको परिवारको राहदानी रद्द तर अमेरिकाले दिएको थियो भिसा
बोल्सोनारो र उनको परिवारलाई अमेरिकाले भिसा उपलब्ध गराएको थियो । आपराधिक अनुसन्धानका क्रममा ब्राजिल सरकारले उनीहरूको राहदानी रद्द गरेपछि उनीहरू अमेरिका पुगेका हुन् । बोल्सोनारोले आफूमाथि लागेका आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बुधबार पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै बोल्सोनारोलाई अमेरिका प्रवेश गर्न अनुमति दिइएको बताएका थिए । ट्रम्पले भने, ‘हामीले उनलाई देशमा आउन अनुमति दिएका हौँ ।’
ब्राजिलका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाले भने बोल्सोनारोको गोप्य रूपमा देश छाड्ने कदमको आलोचना गरेका छन् । ‘लुकाउनुपर्ने केही नभएकाहरू डराउनुपर्ने पनि केही हुँदैन,’ लुलाले भनेका छन् ।
निर्वाचनमा चार लाख होइन, ४० लाखभन्दा बढी मतान्तर
ब्राजिलको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पहिलो चरणमा बोल्सोनारोले अग्रता लिए पनि दोस्रो चरणमा लुला दा सिल्भाले ४० लाखभन्दा बढी मतान्तरले जित हासिल गरेका थिए ।
दोस्रो चरणमा मतदान गर्ने मतदाताको संख्या बढ्नु र अनिर्णित मतदाताको समर्थन लुलातर्फ जानु उनको जितका प्रमुख कारणका रूपमा उल्लेख गरिएको छ ।
ब्राजिलको सर्वोच्च निर्वाचन अदालतका प्रमुखले निर्वाचनको परिणाम पुष्टि गरेका थिए । उक्त अधिकारीलाई बोल्सोनारोका पिता तथा पूर्वराष्ट्रपति जायर बोल्सोनारोले नियुक्त गरेका थिए ।
