प्रविधि क्षेत्रको प्रतिस्पर्धामा अमेरिकी कम्पनीहरूलाई अगाडि राख्न अमेरिकाले विदेशी कम्पनीहरूमाथि व्यावसायिक जासुसी (इकोनोमिक एस्पियोनाज) सुरु गर्नुपर्ने प्रस्ताव अगाडि सारिएको छ।
पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामा र जो बाइडेनको कार्यकालमा सेन्ट्रल इन्टेलिजेन्स एजेन्सी (सीआईए) का उपनिर्देशक रहेका डेभिड कोहेनले अमेरिकी नीतिमै फेरबदल गरी विदेशी व्यापारिक गोप्य सूचनाहरू चोरी गर्नुपर्ने बहस छेडेका हुन्।
अमेरिकी प्रतिष्ठित पत्रिका ‘फोरेन अफेयर्स’ मा प्रकाशित आफ्नो लेखमा कोहेनले धेरै महत्त्वपूर्ण र उन्नत प्रविधिहरूमा अमेरिकी अग्रतालाई चीनले तीव्र रूपमा चुनौती दिइरहेको र कतिपय क्षेत्रमा उछिनिसकेको उल्लेख गरेका छन्।
‘ओबामाकालीन प्रतिबन्ध फुकाउनुपर्ने’ कोहेनको मुख्य तर्क
सन् २०१४ मा तत्कालीन राष्ट्रपति ओबामाले अमेरिकी कम्पनीहरूलाई व्यावसायिक लाभ पुर्याउने उद्देश्यले विदेशी फर्महरूमाथि जासुसी गर्न पूर्ण प्रतिबन्ध (प्रेसिडेन्सियल पोलिसी डाइरेक्टिभ) लगाएका थिए।
कोहेनका अनुसार उक्त प्रतिबन्धले गर्दा अमेरिकाले आफ्नै हात बाँधेको छ र यसले चिनियाँ खतरालाई झन् बढाएको छ। त्यसैले अब अमेरिकाले आधिकारिक रूपमै व्यावसायिक जासुसीमाथिको प्रतिबन्ध हटाउनुपर्छ।
यस्तो जासुसी केवल चीन, रुस, इरान र उत्तर कोरिया जस्ता विरोधी राष्ट्रहरूमाथि मात्र गरिनुपर्ने र प्राप्त सूचनाहरू कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), ६जी टेलिकम र क्वान्टम कम्प्युटिङ जस्ता फ्रन्टियर टेक क्षेत्रका निश्चित अमेरिकी कम्पनीहरूसँग मात्र साझा गरिनुपर्ने उनको प्रस्ताव छ।
चीन, रुस र क्युबा मात्र नभई अमेरिकाका निकट सहयोगी राष्ट्रहरू फ्रान्स र इजरायलले समेत अमेरिकी कम्पनीहरूविरुद्ध लामो समयदेखि व्यावसायिक जासुसी गर्दै आएको कोहेनको दाबी छ।
बेइजिङको प्रतिक्रिया र चीनको नयाँ कदम
अमेरिकी गुप्तचर निकायको यस्तो तयारी र बहसप्रति चीनले कडा आपत्ति जनाउँदै आफ्ना व्यापारिक रहस्यहरूको सुरक्षाका लागि कदम चालिसकेको छ।
चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले विदेशी निकायहरूबाट आफ्ना व्यापारिक रहस्यहरू जोगाउन नयाँ नियमको मस्यौदा ल्याएको छ भने अक्टोबरको सुरुमा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले एआई, जैविक प्रविधि र सोलार ऊर्जा जस्ता १४ वटा प्रविधि क्षेत्रमा निर्यात प्रतिबन्ध लगाउने प्रस्ताव अगाडि सारेको छ।
चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सीहरूले सामान्य आर्थिक प्रतिस्पर्धालाई बिथोल्न प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गरेको र यसले विश्वव्यापी निष्पक्ष बजार वातावरणलाई ध्वस्त पारेको आरोप लगाएको छ।
विश्लेषकहरूको चेतावनी: ‘भ्रष्टाचार र बौद्धिक सम्पत्तिको मर्ममा प्रहार’
डेभिड कोहेनको यो प्रस्तावप्रति पूर्व अमेरिकी कूटनीतिज्ञ र जर्मन मार्शल फन्डका वरिष्ठ फेलो पिटर चेस लगायतका विश्लेषकहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
उनीहरूको अनुसार, सरकारले जासुसीबाट प्राप्त गोप्य सूचना कुन अमेरिकी कम्पनीलाई दिने र कसलाई नदिने भन्ने छनोट गर्दा ठूलो पक्षपात र भ्रष्टाचार निम्तिने खतरा रहन्छ।
यदि कुनै सरकार नै अर्काको व्यापारिक प्रविधि चोरी गरेर आफ्ना कम्पनीहरूलाई बाँड्न थाल्छ भने विश्वव्यापी बौद्धिक सम्पत्ति अधिकार प्रणालीको औचित्य नै समाप्त हुनेछ। यस्तो अवस्थामा कुनै पनि विदेशी कम्पनीले आफ्नो पेटेन्ट दर्ता गराउन विश्वास नगर्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ। साउथ चाइना मर्निंग पोस्टबाट
