स्वचालित र सोच्न सक्ने मेसिनहरूले कुनै दिन व्यक्तिगत सम्पत्ति, श्रेणीगत संरचना र असमानतालाई अन्त्य गर्नेछन् भन्ने अवधारणा पश्चिमा राजनीतिक चिन्तन जत्तिकै पुरानो हो। एरिस्टोटलले आफ्नो ग्रन्थ ‘पोलिटिक्स’ मा ‘इलियाड’ महाकाव्यको एउटा कल्पनालाई उद्धृत गरेका छन्, जहाँ मेसिनहरू मानव निर्देशनबिना आफैँ काम गर्न थाल्छन्। निष्कर्ष निकाल्दै उनले लेखेका छन्, ‘यदि आदेश पाउनासाथ वा काम पहिल्यै बुझेर हरेक औजारले आफैँ काम गर्न सक्थे भने... यदि तानले आफैँ कपडा बुन्न सक्थ्यो र मिज्राबले आफैँ वीणा बजाउन सक्थ्यो भने, मुख्य कालिगडहरूलाई सहयोगीको र मालिकहरूलाई दासहरूको कुनै आवश्यकता पर्ने थिएन।’
स्वचालित प्रणालीले वर्गविहीन समाजको सुरुआत गर्न सक्छ भन्ने सपना कार्ल मार्क्सका लेखहरूमा पनि पाइन्छ। सन् १८५८ मा उनले बौद्धिक सम्पत्तिको स्थान ‘सामाजिकीकृत ज्ञान’ ले लिने कल्पना गरेका थिए। त्यो ज्ञान ‘सामूहिक बौद्धिकता’ (जनरल इन्टेलेक्ट) मा समाहित भई पुँजीवादको जग नै भत्काइदिने उनको तर्क थियो।
Read full story at source ( ratopati.com )