अध्यात्मवादीहरू प्रायः भन्छन्, विज्ञानले हाम्रा पाँच ज्ञानेन्द्रियले देख्न, सुन्न, छुन, सुँघ्न वा स्वाद लिन सक्ने कुराहरू मात्र बुझ्न सक्छ । तर अध्यात्मले ध्यान, जप, तपस्या र साधनामार्फत इन्द्रियभन्दा परका सत्यहरू पनि बुझ्न सक्छ । त्यसैले विज्ञान अपुरो छ र अध्यात्म विज्ञानभन्दा माथि छ भन्ने उनीहरूको तर्क हुन्छ । यसका साथै उनीहरू हाम्रा प्राचीन शास्त्रहरूले क्वान्टम फिजिक्सदेखि ब्रह्माण्डका रहस्यसम्मका कुरा हजारौं वर्षअघि नै बुझिसकेको दाबी पनि गर्छन् ।
तर यो तर्कको आधार नै कमजोर छ । विज्ञान पाँच ज्ञानेन्द्रियले प्रत्यक्ष अनुभव गर्न सक्ने कुरामा मात्र सीमित छैन । बरु, हाम्रा इन्द्रियहरूको सीमिततालाई पार गरेर प्रकृतिका अदृश्य र सूक्ष्म पक्षहरू बुझ्ने विधि नै विज्ञान हो । हामीले आँखाले देख्ने प्रकाशका तरंगहरू वास्तवमा विद्युत् चुम्बकीय तरंगहरूको एउटा सानो अंश मात्र हुन् । पराबैजनी किरण, अवरक्त किरण, एक्स-रे, गामा किरण र रेडियो तरंगहरू हाम्रा आँखाले देख्न सक्दैनन् । त्यस्तै, मानिसले सुन्न सक्ने ध्वनिको आवृत्तिभन्दा बाहिर पनि ध्वनि तरंगहरू हुन्छन् । तर विज्ञानले यस्ता तरंगहरूको अस्तित्व पत्ता लगाएको मात्र छैन, तिनलाई नाप्ने, उत्पादन गर्ने, नियन्त्रण गर्ने र उपयोग गर्ने प्रविधिसमेत विकास गरेको छ ।
Read full story at source ( nagariknews.nagariknetwork.com )
